Natuur in de kunst

Zoemende bijen en tsjirpende krekels, dat is het eerste wat de toeschouwer hoort die bij Aschenbach & Hofland Galleries binnenloopt. Boven je bungelen vogelnestjes, in de verte lonkt een witte zwanen en minstens honderd eenden. Zo ben je meteen in de stemming voor Wild Gliders, een tentoonstelling over de rol van de natuur in de `maakbare wereld'. Natuur is de laatste jaren een populair onderwerp in de kunst. Dat heeft ongetwijfeld te maken met een soort lotsverbintenis. Natuur en kunst worden geconfronteerd met hun grenzen. De kunst probeert het hoofd boven water te houden in de aanhoudende beeldenvloed, terwijl de natuur door manipulatie en klonen al lang niet meer kan gelden als het symbool van eenvoud en overzicht.

Dat dilemma wordt op Wild Gliders goed zichtbaar, al blijft kunst over natuur een beetje de lamme en de blinde die elkaar over een landweggetje helpen. Maar hier werkt het. De foto's en video's van negen kunstenaars worstelen met echt en onecht, soms cynisch, soms ook onverholen romantisch in hun verlangen naar puurheid. Dat laatste komt goed naar voren bij de Duitse Sonja Braas, die natuur en cultuur op een eenvoudige manier met elkaar confronteert. Zij hing twee foto's op; de linker toont een stukje uit een oerwoud, inclusief lianen, planten en een watertje. De rechter toont een zwaan aan een Zwitsers bergmeer. Beide foto's zien er goed uit: glanzend, balancerend op de rand van kitsch. Grappig genoeg vermoed je uiteindelijk dat de zwaan geconstrueerd is. Maar die is echt; het oerwoud is afkomstig uit een New-Yorkse dierentuin.

Die balans is de leidraad op Wild Gliders. Soms gebeurt dat wat amechtig, als Olaf Nicolai nepplanten in een lichtbakje legt en ze naar de oppervlakte laat tasten.

Het intrigerendste werk is echter van Rob Johannesma, de `upcoming star' van de Nederlandse kunst. Johannesma heeft een ingewikkelde manier van werken: hij maakt dia's van ongerepte natuur. Daar neemt hij details van, die hij op de muur projecteert om dat vervolgens te filmen. Het klinkt lastig, maar de films zijn fantastisch – oneindige natuurimpressies, waarin de camera zoekend, tastend een weg probeert te vinden. Geruststellend wordt het geen moment. Bij Johannesma lonkt de natuur zonder zich prijs te geven.

Wild Gliders. Aschenbach en Hofland Galleries, Bilderdijkstraat 165c Amsterdam. Wo-za 12-17u. T/m 10 november. Inf. www.xs2art.com.