`Mens zoekt troost via de mond'

De biologische tandarts verheugt zich in een toenemende belangstelling. ,,Er is een verband tussen het hebben van problemen en het krijgen van gaatjes.''

In de behandelkamer van biologische tandarts Kees Jaap Hoevers in Amsterdam hangt een zoete lucht van etherische olie. ,,Lavendel is ontspannend, mandarijn maakt vrolijk en thijm is goed voor de luchtwegen'', zegt Hoevers. ,,Bij mijn eigen tandarts ruikt het zo naar tandarts en dat vind ik naar.'' Hij mengt de geuren zelf.

In Nederland zijn 131 tandartsen aangesloten bij de Nederlandse Vereniging tot bevordering van de Biologische Tandheelkunde (NVBT). De vereniging zegt de vraag naar biologische tandartsenzorg niet aan te kunnen. Hoevers ziet, om zoveel mogelijk mensen te kunnen helpen, zijn patiënten maar eens in de negen maanden in plaats van eens in het half jaar, zoals gebruikelijk is.

Biologische tandartsen boren en verdoven net als iedere tandarts, maar maken daarnaast ook gebruik van alternatieve geneeswijzen, zoals homeopathie en acupunctuur. Ze kijken naar de algehele gezondheid van hun cliënten en zoeken naar verbanden. Als een patiënt elders in het lichaam klachten heeft, is het volgens de biologische tandartsen mogelijk dat de oorzaak kan worden gevonden in het gebit.

Hoevers heeft geen assistente. Hij wil al zijn aandacht besteden aan de patiënt. ,,Iemand moet zich niet voelen als een auto die naar de garage wordt gebracht.'' Hij kreeg interesse in de biologische tandheelkunde via zijn vrouw die als masseur actief is in `de alternatieve wereld'. In zijn praktijk beoefent hij onder meer handoplegging met behulp van kennis van Reiki en subtiele hoofd- en slaapbeenmassages volgens de zogeheten cranio-sacraal therapie. ,,In mijn praktijk zitten mensen die net als ik ervaren hebben dat dingen verband houden met elkaar en dat deze vorm van tandheelkunde werkt.''

Fred Neelissen, een van de grondleggers van de biologische tandheelkunde en van de NVBT legt soms een verband tussen een dode kies en een kwaal elders in het lichaam. Dode kiezen worden door reguliere en biologische tandartsen niet altijd verwijderd, omdat het lelijk staat. Een dode kies kan echter volgens Neelissen wel voor een infectie zorgen, maar daar denken tandartsen vaak niet aan. Amalgaam wordt door biologische tandartsen zo min mogelijk gebruikt om gaatjes te vullen, omdat kwik (op den duur) kan vrijkomen. In plaats daarvan gebruiken vrijwel alle biologische tandartsen composiet, een witte kunststof.

Kees Jaap Hoevers práát met zijn patiënten. Over de hoeveelheid suiker die ze eten en drinken, maar daar blijft het vaak niet bij. Volgens Hoevers kan snoepen op een behoefte aan liefde duiden. ,,Mensen zoeken `troost via de mond'. Ik vind dat het tot mijn vakgebied hoort om daar over te praten.'' Soms raadt Hoevers een patiënt zelfs aan om met een psycholoog te gaan praten. ,,Er zit een verband tussen het hebben van problemen en het krijgen van gaatjes'', aldus de biologische tandarts, ,,die ik vervolgens weer moet vullen''.

Rob Smits is patiënt van Hoevers. Na de wortelkanaalbehandeling, drinkt hij rustig een kopje koffie in de met varens en citroengeraniums gevulde behandelruimte. Op de achtergrond klinkt a capella muziek van The King Singers. In de loop der tijd heeft Hoevers acht amalgaamvullingen bij Smits vervangen door composiet. Smits komt uit Zaandam, maar omdat daar geen biologische tandarts is, blijft hij met zijn gehele gezin onder behandeling bij Hoevers. ,,Omdat hij de tijd neemt om je te helpen en geen amalgaamvullingen gebruikt. Ook vind ik het prettig dat ik kan meekijken via een spiegeltje.''

Volgens Fred Neelissen bestaat dé biologische tandarts niet. Ieder kiest zijn eigen richting, er zijn mensen die in de praktijk homeopathie gebruiken en anderen leggen de nadruk op acupunctuur. Neelissen startte twintig jaar geleden de discussie over het gebruik van amalgaam in de kiezen. ,,Toen was dat een hot-item.'' Nog altijd is niet wetenschappelijk bewezen dat een kiesvulling van amalgaam schade toebrengt aan het lichaam. Neelissen vindt het niettemin vreemd dat kwik als vulling nog niet verboden is, terwijl het bijvoorbeeld niet meer in thermometers mag zitten. ,,Uit autopsie op tandartsen die overleden zijn, bleek dat zij meer kwik in de hersenklier hebben dan andere mensen.'' Neelissen vindt dat hij in de loop der jaren gelijk heeft gekregen omdat ,,er op de universiteiten van Nijmegen en Amsterdam inmiddels niet meer wordt lesgegeven in het gebruik van amalgaam''. De afdeling Tandheelkunde van de Universiteit Nijmegen ontkent dit, maar zegt wel dat inmiddels het accent in de opleiding is verschoven naar de toepassing van moderne composietmaterialen.

Michiel Eijkman, hoogleraar sociale tandheelkunde aan de Universiteit van Amsterdam, is sceptisch over zijn biologische vakbroeders. ,,`t Kan best zijn dat deze tandartsen helpen, maar het effect van hun handelen is niet duidelijk.'' De methoden van biologische tandartsen worden volgens hem niet ondersteund door wetenschappelijk onderzoek. Bovendien zijn patiënten van biologische tandartsen nooit langdurig gevolgd. ,,Dus we weten niet of de klachten wegblijven.'' Eijkman vraagt zich af waarop de biologische tandartsen zich baseren als zij zeggen zo min mogelijk giftige materialen te gebruiken. Volgens hem is bijvoorbeeld nooit bewezen dat composiet geen gif bevat.