Maria Austria

In het stuk van Eddie Marsman over Maria Austria (CS 5-10) staan een paar onjuistheden over Hans Bial, de eerste echtgenoot van Maria. Hans Bial was mijn vader. Hij is op 31 december 2000, bijna 90 jaar oud, overleden. Inderdaad was hij eerst gehuwd met Maria Austria. Hij trouwde in 1951 met mijn moeder, Julie Bial-Spitz, met wie hij vanaf 1947 samenwoonde. Omdat hij mij opgevoed heeft en wij verschrikkelijk veel van elkaar hielden heb ik hem altijd beschouwd als mijn vader. Ten eerste: Hans Bial is reeds in 1933 naar Nederland gekomen; hij was een joodse Duitser en zag (22 jaar oud) `de bui al hangen'. Hij werkte in Duitsland voor Kaffee Hag, dat ook een vestiging hier had en op tijd (dachten ze toen) de joodse werknemers uit Duitsland verplaatste. Hij is dus niet, zoals in het artikel vermeld staat, in 1937 met Maria Austria vanuit Tsjechoslowakije hier gekomen. Maria en hij hebben elkaar ontmoet in het gastvrije huis van Coen en Magda van Emde Boas, waar het altijd vol zat met joodse vluchtelingen. Zij kregen een vurige relatie. Maar omdat het zeer onzekere tijden waren en ze bovendien wisten dat zij samen waarschijnlijk geen stabiel huwelijk zouden hebben dachten ze er niet over om te trouwen.

Tijdens de bezetting en de voortschrijdende anti-joodse maatregelen van de nazi's kregen ze het idee dat ze elkaar veel beter tot steun zouden kunnen zijn als ze wel trouwden. Zo waren zij het eerste paar dat in de Hollandsche Schouwburg trouwde, omdat het nu voor joden verboden was op het stadhuis te trouwen, en wel op 1 april 1942 al hun vrienden dachten echt dat het een 1-april-grap was. Ze wisten beiden dat dit een verstandshuwelijk was en ze beloofden elkaar na de eventuele bevrijding, indien ze inmiddels een ander gevonden zouden hebben, vrij te laten. Mijn vader Hans Bial is inderdaad naar Westerbork gegaan, omdat zijn vader (na de Kristallnacht naar Nederland gevlucht) daar als arts zat en zij alleen elkaar hadden als familie. En Maria is inderdaad ondergedoken en heeft deel uitgemaakt van het verzet, waar ze Henk Jonker heeft ontmoet, zoals in het artikel stond. Na de bevrijding van Westerbork is Maria met Henk naar het kamp toegekomen om Henk aan Hans voor te stellen; en volgens de gemaakte afspraken zijn ze zo vlug mogelijk na de bevrijding gescheiden. Hans en mijn moeder zijn altijd goed bevriend gebleven met Marietje (ofwel Mariechen), zoals ze in intieme kring genoemd werd. Ze kwam op al onze verjaardagen en andere partijtjes. Wij kwamen ook bij haar thuis op de Willemsparkweg. Hans Bial was een mooie man en Maria heeft hem dan ook veelvuldig als model gebruikt voor modefoto's in 1938 en 1939 (die maakte ze ook om geld te verdienen). Maria was, voor zover ik haar kende, ze overleed toen ik 33 was, altijd leuk, geestig, weliswaar een felle tante en erg geconcentreerd, maar ik heb haar nooit bits of lelijk meegemaakt.