Het Kasteel

De laatste jaren voor de Eerste Wereldoorlog werd door de voetballiefhebber onthouden als de Sparta-periode. In die tijd veroverde de Rotterdamse club vijf maal de nationale titel, waarvan de laatste uit 1915 door de Eerste Wereldoorlog officieus was. Het publiek stroomde massaal toe om de Spartanen toe te juichen, met Bok de Korver als centraal middelpunt. Niemand zo populair als Bok, zelfs de koningin niet. Sparta kon al die mensen niet meer kwijt en bouwde een nieuw stadion: Het Kasteel. Maandag bestaat het 85 jaar.

Sparta is begonnen op het Stieltjesplein op Feyenoord. Daar was een gratis veld. Maar het was slecht toeven voor de jongens die niet uit de armste gezinnen kwamen. `De volksjeugd had in dien tijd nog een ingekankerden haat tegen jongelui uit de z.g. betere standen', schreef scheidsrechter C.J. Groothoff. `Vechtpartijen waren aan de orde van den dag.' Hoe eerder weg daar, hoe beter. Na enkele omzwervingen werd in 1916 Het Kasteel betrokken.

Dit was het eerste clubeigen stadion van Nederland, meldt het persbericht van Sparta fier. De club was wel vaker de eerste: in 1883 de eerste die tegen een Engelse club speelde, nog voordat de Nederlandsche Voetbalbond daartoe in staat was. Ook was het de eerste die toegangsgeld vroeg voor een wedstrijd. Het leverde uiteindelijk 42 gulden op. Dit alles vergrootte de populariteit in Rotterdam, zoals Hans Meerum Terwogt – ook een scheidsrechter – een kleine eeuw geleden schreef: `Sparta is zoo'n beetje de stadsclub, een brok van de gemeente, een stuk Rotterdamsch leven, Rotterdamsche historie en Rotterdamsche glorie'.

Zoals tegenwoordig ook het geval is, is een verhuizing naar een groter stadion na een goede periode de beste methode voor een terugval. Ook Sparta ontsnapte daar niet aan: de volgende nationale titel werd in 1959 behaald. Maar wat dan nog? Sparta had een prachtige locatie gebouwd, ontworpen door de architecten J.H. de Roos en W.F. Overeynder. Goed voor een interland, meenden ze in Spangen, maar de KNVB liet zich tot 1928 niet verleiden om Oranje buiten Amsterdam te laten spelen.

Maar Sparta had wel het Zilveren Bal Toernooi, dat elk jaar werd gespeeld! Diezelfde Meerum Terwogt, uit Amsterdam, werd er helemaal lyrisch van: `Toen ik daar kwam / In Rotterdam / Zag 'k vroolijke gezichten / 't Voetbalfeest / Was naar m'n geest / Ik sloeg zoowaar aan het dichten!' Dat wordt echt leuk als hij over de aanwezige journalisten schrijft, alhoewel ik niemand daarvan nog ken: `Fraenkel van DE SPORT zat naast Deenen uit DORDT, maar voor de rest waren 't onbekende LIEDEN, wien men 't schrijven moet VERBIEDEN, ze worden toch niet GELEZEN en niet eens door zich zelf GEPREEZEN'. Sparta maakte veel vrienden.

jurryt@xs4all.nl