`Grotere militaire rol voor Duitsers'

De Duitse bondskanselier Schröder heeft de inzet van militairen buiten het eigen grondgebied gisteren verheven tot pijler van het Duitse buitenlandse beleid. De tijd dat de economische grootmacht militair en politiek slechts een secundaire rol speelde is ,,onherroepelijk voorbij'', aldus Schröder gisteren in een toespraak voor de Duitse Bondsdag.

Het vermijden van risico's ,,kan en mag niet langer uitgangspunt van Duits buitenlands en veiligheidsbeleid zijn'', zei Schröder daags na een gesprek met de Amerikaanse president Bush over de rol van Duitsland in de aanval op Afghanistan. Vooralsnog is de inzet van Duitse militairen in de campagne tegen het terrorisme beperkt tot hand- en spandiensten in NAVO-verband. De nadruk ligt tot nu toe op diplomatie, opsporing en humanitaire hulp.

De aanslagen van 11 september in New York en de campagne tegen het terrorisme die daarop volgde, stellen nieuwe eisen aan Duitsland, aldus Schröder. De vaak moeizame speurtocht naar een nieuwe rol voor Duitsland in de wereld die de Duitse buitenlandse politiek sinds de eenwording domineerde, is met Schröders rede in een nieuwe fase gekomen. ,,Na het einde van de Koude Oorlog, het herstel van de Duitse eenheid en het herkrijgen van onze volledige soevereiniteit moeten we op een nieuwe manier onze internationale verantwoordelijkheid nemen. Een verantwoordelijkheid die past bij onze rol als belangrijke Europese en transatlantische partner, maar ook [bij onze rol] als sterke democratie en economie in het hart van Europa.''

Schröder onderstreepte dat tien jaar geleden niemand van Duitsland iets anders verwachtte dan secundaire ondersteuning van internationale campagnes. Niemand verwachtte dat Duitsland meer zou doen dan bijdragen in de kosten van internationale militaire operaties en infrastructuur beschikbaar stellen. ,,Deze etappe in de naoorlogse politiek'', aldus Schröder, ,,is onherroepelijk voorbij.''

Het was de derde keer dat Schröder de positie van zijn regering ten aanzien van de terroristische aanvallen uiteenzette. Al in de eerste uren na de aanslag beloofde hij de VS ,,onvoorwaardelijke solidariteit''. Later maakte hij duidelijk dat dit geen loze belofte mocht zijn en dat het desnoods, en indien daarom verzocht, ook de inzet van Duitse militairen kon betekenen. [Vervolg SCHRÖDER: pagina 4]

SCHRÖDER

Koerswijziging Duitse politiek

[Vervolg van pagina 1] Sinds gisteren is de bereidheid tot het nemen van militaire risico's buiten het eigen grondgebied verheven tot hoeksteen van Duits beleid. Schröder weet zich in het zelfbewuste signaal aan de bondgenoten gesteund door een grote meerderheid in de Bondsdag. De oppositiepartijen FDP en CDU/CSU steunen Schröders buitenlandkoers al sinds 11 september. De fractieleiders van de oppositie worden regelmatig in vertrouwen geïnformeerd en gisteren bedankte Schröder, kijkend in de richting van Helmut Kohl, de vorige regering voor recente adviezen.

De traditioneel pacifistische Groenen gingen dit weekeinde na een heftig intern debat akkoord met de inzet van militaire middelen in de strijd tegen Bin Laden en diens netwerk. Alleen de ex-communistische PDS wijst de militaire campagne af en profileert zich dezer dagen als de enige betrouwbare vredespartij. Opiniepeilingen geven aan dat bijna 60 procent van de bevolking de aanval op Afghanistan steunt, tegelijk wordt ook de kritiek steeds luider. Morgen worden in Berlijn 50.000 mensen verwacht op een vredesmanifestatie.

Schröder vroeg zijn opponenten begrip voor de angst en de onzekerheid die het militaire conflict veroorzaakt en hij loofde het maatschappelijke debat dat er uit voortvloeit. ,,Dat onze beschaafde samenleving terughoudender is geworden ten aanzien van militaire acties zie ik als maatschappelijke vooruitgang. [...] Terughoudendheid is me te allen tijde liever dan Hoera-patriottisme.''

De koerswijziging van gisteren betekent niet alleen een nieuwe doctrine voor de buitenlandse politiek maar markeert ook een wijziging in de politieke positie van Schröder zelf. Om zijn critici alvast de wind uit de zeilen te nemen zei Schröder dat niet alleen in de naoorlogse politiek een fase is afgesloten. ,,Ik zeg dat ook met betrekking tot het eigen denken.''