China verheugt zich met `baas Hao' op WK voetbal

Voor het eerst in de geschiedenis gaat China naar het WK voetbal. Tot grote vreugde van miljoenen Chinezen. De politie gedoogde zelfs het afsteken van vuurwerk.

,,Milu, jij mag blijven'', kopte de Chinese krant Beijing Evening News maandag. Milu is de Chinese naam van Bora Milutinovic, de Joegoslaaf die sinds vorig jaar trainer is van het nationale voetbalelftal van China. Hij loodste de Chinezen afgelopen zondag voor de eerste keer in de geschiedenis naar de eindronde van het wereldkampioenschap voetbal. China is het vijfde land dat zich onder leiding van Milutinovic weet te plaatsen voor een WK. Eerder coachte hij Mexico, Costa Rica, de Verenigde Staten en Nigeria.

De Chinezen kwalificeerden zich door Oman met 1-0 te verslaan. Dat nieuws werd in de Chinese media prominenter gebracht dan de bombardementen die Amerika dezelfde dag was begonnen op Afghanistan. De wedstrijd werd op televisie gevolgd door tweehonderd miljoen Chinezen. Na afloop van het duel trokken veel fans in het hele land de straat op.

In Peking verzamelden zich honderdduizend mensen op het Plein van de Hemelse Vrede om de zege te vieren. Het werd er zo druk dat de politie en het leger het Plein in de loop van de avond afgrendelden voor de nog steeds toestromende supporters. De sfeer op en rond het plein was vooral gemoedelijk en vrolijk. Ook de sporadisch aanwezige buitenlanders werden bij de feestvreugde betrokken. ,,Komt u uit Nederland? Ach, daar voetballen ze zo mooi. Ze hebben alleen steeds zo'n pech, hè.''

Tussen de feestgangers liepen gezinnen met kleine kinderen; veel kleintjes zaten op de schouders van hun ouders. Uit de ramen van auto's en bussen hingen mensen die wapperden met grote Chinese vlaggen. Sommigen hadden de vlag als een piratenzakdoek om hun hoofd gebonden, anderen hadden hun wangen en voorhoofd beplakt met kleine Chinese vlaggetjes. Er werd vuurwerk afgestoken, iets wat in Peking zelfs met de viering van Chinees nieuwjaar verboden is. Nu werd het door de massaal aanwezige politie gedoogd.

`Milu' is op dit moment de lieveling van het Chinese voetbalpubliek, maar dat is niet altijd zo geweest. In februari van dit jaar, toen China vier oefeninterlands achter elkaar verloor, kwam Milutinovic onder druk te staan. De Chinese voetbalbond verweet hem dat hij geen respect zou hebben voor China. Een aantal spelers viel hem ook publiekelijk af. Met `geen respect voor China' bedoelden de voetbalofficials waarschijnlijk dat Milutinovic te weinig oor had voor hun `waardevolle suggesties'. Even leek het alsof hij dezelfde weg zou gaan als de eerdere buitenlandse trainers, Klaus Schlappner en Bobby Houghton. Zij moesten van de Chinese voetbalbond vertrekken. Het contract van Milutinovic, die naar verluid 800.000 dollar (circa twee miljoen gulden) per jaar verdient, loopt af in januari. Eind deze maand, als China z'n laatste twee WK-kwalificatieduels tegen Qatar en Oezbekistan heeft gespeeld, praten beide partijen over contractverlenging. Of Milutinovic blijft is nog allerminst zeker.

De sterspeler van het Chinese voetbal is Hao Haidong, die respectvol wordt aangesproken met `baas Hao', omdat hij als enige Chinese topspeler een eigen sportschoenenbedrijf heeft weten op te bouwen met het geld dat hij verdient in de voetbalsport. Hij komt uit de Noord-Chinese kuststad Dalian en speelt bij het sterkste team van China, Dalian Shide.

Hao wordt ook wel de Chinese Maradona genoemd. Hij verdient zo'n twee miljoen yuan per jaar, circa 600.000 gulden. Dat is in China een topsalaris voor een voetballer. Een gemiddelde speler verdient 200.000 yuan, tien keer zo veel als het jaarloon van de gemiddelde inwoner van Peking.

De nationale Chinese voetbalcompetitie bestaat uit een hoogste afdeling die is onderverdeeld in een A- en een B-klasse. In beide klassen spelen zestien teams. De clubs zijn vrijwel altijd eigendom van een bedrijf, dat zijn naam aan de club verleent. Een club verwerft inkomsten uit toegangsgelden, uitzendrechten, verhuur van reclameruimte in hun stadion en aan shirtreclame. Sommige clubs hebben eigen opleidingscentra. De clubs worden volledig op commerciële basis gerund, en wisselen nogal eens van eigenaar. Vooral het Chinese vrouwenvoetbal staat op een hoog niveau, maar daar is minder publieke belangstelling voor.

Tijdens het vorige WK stonden veel Chinezen midden in de nacht op om de wedstrijden rechtstreeks te kunnen volgen. Nu het WK in 2002 in Azië wordt gehouden, kunnen ze hun eigen ploeg op zo'n tijd zien dat ze 's avonds nog de straat op kunnen om eventuele nieuwe successen van het Chinese elftal te vieren.