Camouflage in Brussel

Het streven is om zoveel mogelijk satellieten van Camouflage op te zetten, bijvoorbeeld in Kaapstad en Dakar. In Brussel bestaat er al één.

De vestiging van Camouflage aan de Rue du Prince Royal in Brussel ligt verscholen achter een huizenblok in een onopvallende straat. Ondanks de wat verborgen locatie weten de bezoekers de galerie goed te vinden, zo verzekert de Angolese kunstenaar Fernando Alvim. In de twee jaar dat hij Camouflage runt is de galerie uitgegroeid tot een ontmoetingscentrum voor kunstenaars en voor mensen uit de buurt. Camouflage ligt in het hart van Matongé, de Afrikaanse wijk van Brussel. Wanneer je de Rue du Prince Royal uitloopt, kom je in een kosmopolitische winkelstraat waar je exotische etenswaren, kleurrijke stoffen en Afrikaanse kranten kunt kopen.

Sinds een jaar wordt Alvim geassisteerd door de Nigeriaanse architect Ola-Dele Kuku. Samen vormen ze een bevlogen duo, dat zich inzet voor een beter begrip van Afrikaanse kunst, maar ook ten strijde trekt tegen het maatschappelijk onrecht in de wereld. Een vraag over kunst wordt door het tweetal steevast beantwoord met een lange verhandeling over politiek, globalisering en de hypocrisie van Europa en zijn koloniale verleden.

De ondertitel van Camouflage luidt niet voor niets 'art.culture.politics'. ,,Wij proberen de aandacht te vestigen op de wereldproblematiek door middel van cultuur'', zegt Alvim. ,,Kunst hoeft niet leuk te zijn'', valt Kuku hem bij. ,,Een aspirientje hoeft ook niet lekker te smaken om je van hoofdpijn af te helpen. Er is hier geen plaats voor kunstenaars die hun zoveelste trucje willen doen, die bij wijze van kunstwerk hun haar afknippen. Je moet wel iets te vertellen hebben, een bijdrage leveren aan de discussie.''

Volgens Kuku is kunst niet los te zien van de ontwikkelingen in een samenleving. ,,Wij tonen werk van kunstenaars die afkomstig zijn uit landen waar oorlog of armoede heerst. Dat willen we niet negeren. Daarom bouwen we in onze afdeling 'Autopsia' een archief op met video-interviews, waarin de kunstenaars vertellen over hun achtergrond, hun identiteit en ideeën. Educatie is ons belangrijkste doel. Afrikaanse kunstenaars die het in Europa gemaakt hebben zouden moeten helpen bij het creëren van faciliteiten in hun eigen land. Het is toch absurd dat een land als Nigeria, met 150 miljoen inwoners, nauwelijks musea, galeries of academies heeft?''

Een structurele subsidie krijgt Camouflage niet. De laatste drie exposities werden zelfs zonder enig budget tot stand gebracht. ,,Wat dat betreft verschilt onze situatie niet veel met die in Afrika'', lacht Alvim. Het geld dat hij met de verkoop van zijn eigen kunstwerken verdient stopt hij grotendeels in de galerie. Hij zegt dat hij zelfs zijn eigen huis zou verkopen als dat nodig was om dit project te laten slagen. Het streven is om zoveel mogelijk satellieten van Camouflage op te zetten. Voor het einde van dit jaar zullen twee nieuwe vestigingen, in Kaapstad (Zuid-Afrika) en Dakar (Senegal), worden geopend.

Kuku: ,,Ik ken veel kunstenaars die slechte kunst maken, maar wel duizenden guldens subsidie krijgen voor een chique catalogus die maar een handjevol mensen bereikt. Met het geld dat Nederland per jaar aan cultuur uitgeeft zou ik een nieuw land in Afrika kunnen stichten. Dat zou pas een artistiek project van betekenis zijn.''

Camouflage art.culture.politics, 37 Rue du Prince Royal, Brussel. Wo t/m zo 14-20u. Inl: 0032-25137945.