Bommen van duivels vernuft

De Amerikanen gooien clusterbommen. Die omstreden projectielen werden in de Tweede Wereldoorlog al gebruikt.

De Amerikanen zijn al na enkele dagen overgestapt van strategische naar tactische doelen. Dat blijkt ook uit de lading die ze afwerpen: clusterbommen. Deze projectielen zijn een soort containers waarin zich honderden honkbalgrote kleinere bommetjes bevinden, de zogeheten submunitions. De Amerikaanse luchtmacht heeft tientallen types. De meeste bevatten een mix van anti-tank-bommetjes en anti-personeel-ladingen, een soort handgranaten.

Clusterbommen zijn niet nieuw. Al tijdens de Tweede Wereldoorlog gooiden Amerikaanse jachtbommenwerpers simpele clusterbommen op Duitse stellingen. Tijdens de oorlog in Vietnam gebruikten de Amerikanen clusterbommen om verspreid opgestelde wagenparken en SAM-batterijen te vernietigen.

Sommige clusterbommen zijn van een duivels vernuft. Zo bevat de CBU-89 een paar dozijn Gator-mijnen, gericht tegen tanks en andere voertuigen. Andere clusterbommen bevatten brandbommetjes of explosieven die op willekeurige tijdstippen ontploffen.

Daarnaast is er een clusterbom met antipersoneelmijnen die, wanneer ze de grond raken, een gecamoufleerd netwerk van draden leggen waarover kan worden gestruikeld. Zo zijn vanuit de lucht in mum van tijd grote mijnenvelden te leggen. Om te voorkomen dat zo'n mijnenveld de eigen troepen bij een offensief hindert, zijn ze met een afstandsbediening tot ontploffing te brengen. Voor de Talibaan-strijders zit er weinig anders op dan diep in grotten en ondergrondse kazematten te blijven zitten. Tot de troepen van de Alliantie optrekken.

Clusterbommen zijn nogal controversieel, vooral door de anti-personeelsmijnen die na afloop van een oorlog veel slachtoffers blijven maken. De bommetjes worden over een groot gebied verspreid en het aantal blindgangers is notoir hoog. In Joegoslavië, Irak en Koeweit zijn mensen nog vaak het slachtoffer van de niet-ontplofte bommetjes.

Wat clusterbommen kunnen aanrichten, werd akelig geïllustreerd op de laatste dag van de Golfoorlog toen het Iraakse leger Koeweit Stad evacueerde en naar het noorden vluchtte. Amerikaanse marinevliegtuigen bombardeerden toen eerst de kop en de staart van de kilometers lange kolonne met vrachtauto's, pantservoertuigen en gestolen Rolls Royces en Cadillacs. De voertuigen konden geen kant meer uit doordat de bermen vol met Iraakse landmijnen lagen. De regen van clusterbommen die volgde, bezorgden dit stuk weg de bijnaam Highway of Death. Het was zo'n massaslachting dat Britse piloten weigerden aan de aanvallen mee te doen.