Violist Zoltan Székely (97) in Canada overleden

De van oorsprong Hongaarse violist Zoltan Székely is vorige week op 97-jarige leeftijd in Canada overleden. Székely, primarius van het wereldberoemde Hongaars strijkkwartet dat hij van 1937 tot 1972 leidde, kwam in de jaren '20 naar Amsterdam, waar hij trouwde met de Nederlandse Mientje Everts. Hij was lid van het Concertgebouworkest en gaf daarbij met Willem Mengelberg als dirigent in 1939 de wereldpremière van het Tweede vioolconcert van Béla Bartók, met wie hij bevriend was en die het werk aan hem opdroeg. Hoewel hij een ariërverklaring had ondertekend, moest hij wegens zijn joodse afkomst in 1942 bij het Concertgebouworkest vertrekken, ook al ondernam het bestuur stappen om hem te behouden. Székely vestigde zich in 1950 in Amerika. Uiteindelijk werd hij `artist in residence' in het Canadese Banff Centre for the arts. Zoltan Székely werd op 8 december 1903 geboren in Kocs (Hongarije) en studeerde aan de Franz Liszt Academie in Boedapest. Székely componeerde ook, in 1999 ging de wereldpremière van een strijkkwartet uit 1937. In 1994 verscheen in de Verenigde Staten het boek Székely and Bartók, the story of a friendship van Claude Kenneson.