Selectie Musea

Delfts Blauw

Vraag tien verschillende mensen op een kleurenstaalkaart Delfts Blauw aan te wijzen en je krijgt gegarandeerd tien verschillende tinten blauw te zien. Afhankelijk van hun associatie met het erfstuk op oma's dressoir, toeristische miniatuurmolens of wandtegels is Delfts Blauw voor hen een kleur die ergens hangt tussen het diepe blauw van korenbloemen en de fletse grauwtinten van een wolkenlucht boven de polder. Verffabrikant Sikkens pakte het wetenschappelijker aan. Bestudering van Delfts aardewerk leverde 48 blauwtinten op. Het Haags Gemeentemuseum nodigde vormgeefster Hella Jongerius uit om een tentoonstelling te maken rondom 111 (Delfts Blauwe) topstukken uit de collectie. Voor de expositie `Delfts onder de loep' zette zij in pronkkasten historisch aardewerk naast hedendaagse kunst om zo te komen tot een nieuwe blik op het inmiddels vier eeuwen oude Delfts Blauw.

Delfts onder de loep t/m 7 april 2002 in het Haags Gemeentemuseum, Stadhouderslaan 41, Den Haag. Di t/m zo 11-17u. Website over Delfts aardewerk die het Gemeentemuseum lanceerde ter ere van deze tentoonstelling: www.delftsaardewerk.nl.

Melle

Het is vooral de drukkende armoede en wanhoop van de crisisjaren die opwalmt van de vellen papier van Melle Oldeboerrigter (1908-1976). Melle's wereld wordt bevolkt door hologige bedelaars, tandenloze straatschoffies en mismaakte oorlogsslachtoffers. Een zingende vrouw met een tamboerijn ziet eruit als een levend skelet, haar bijna doorzichtige schedel verwrongen tot een kopie van Edvard Munchs De Schreeuw. Het is typerend voor het werk waarmee de kunstenaar – aangeduid met `Melle' – na de Tweede Wereldoorlog bekend werd. Zijn vroege werk, soms ook in een surrealistische sfeer en met seksuele ondertoon, wordt nu in het museum voor Moderne Kunst in Arnhem getoond.

Melle, het vroege werk 1933-1945 t/m 11 nov in Museum voor Moderne Kunst, Utrechtseweg 87, Arnhem. Di t/m vr 10-17u, za en zo 11-17u.

Bathing Beauties

Stralend lachend poseert de bekoorlijke duinmaagd op haar buik in het zeewater. Het is zomer 1922, de roaring twenties zijn net aangebroken, en ook op het Scheveningse strand worden de zeden wat losser. Voor de oorlog gaf tijdschrift Het Leven (1906-1941) ieder jaar een `Badnummer' uit; een zomerspecial vol strandfoto's van badende, zonnende, spelende en flanerende dames. Het valt op dat de foto's voornamelijk dames bevatten en slechts een paar `verdoolde heeren'. In de jaren twintig en dertig, als het tijdschrift meer de gelikte, sensationele kant op gaat, maken de onschuldige amateurkiekjes van plompe echtgenotes en schonkige dochters steeds meer plaats voor professionele foto's van sexy modellen van actrices in badpak, zoals Joan Crawford en onze eigen Joopie van Son. Hier zitten prachtige foto's bij, maar de onschuld van de eerste jaren is verloren. Het Spaarnestad Fotoarchief in Haarlem heeft een expositie samengesteld met de mooiste foto's uit de badnummers: Bathing Beauties.

foto-expositie Bathing Beauties: De badnummers van tijdschrift Het Leven 1911-1941 is t/m 28 okt in het Spaarnestad Fotoarchief, Groot Heiligland 47, Haarlem. Di t/m za 12-17u, zo 13-17u

Hema

Iedere seconde gaat er ergens in Nederland een Hema-rookworst over de toonbank. Alleen de tompouce doet het nog beter: daar worden er jaarlijks ruim elf miljoen van verkocht. Eén op de drie Nederlandse mannen draagt een Hema-onderbroek. En twintig procent van de vrouwelijke bevolking koopt haar lingerie bij `de gewoonste zaak van de wereld'. Het moge duidelijk zijn: de Hema is de grootste versbakker van het land en absolute marktleider op het gebied van ondermode. Maar het warenhuisconcern is meer dan dat: de Hema heeft zich in zijn 75-jarig bestaan opgewerkt tot een status die nog het beste te vergelijken is met nationaal cultuurgoed. De no-nonsense winkelketen volgens de laatste telling 249 filialen kan niet meer worden weggedacht uit het Nederlandse straatbeeld. Het is dan eigenlijk ook niet meer dan logisch dat de Beurs van Berlage het jubileum van het warenhuis aangrijpt voor een historische overzichtstentoonstelling. Op de expositie zijn bestsellers te zien, zoals de slagroomklopper uit 1928, de revolutionaire haarloze wc-borstel La Vrille en natuurlijk de Jip & Janneke-spullen.

75 Jaar HEMA: Tussen trend en tompouce t/m 13 jan in De Beurs van Berlage, Damrak 277, Amsterdam. Di-zo 11-17u.

Jheronimus Bosch

Misschien is het overweldigende oeuvre van Jheronimus Bosch (?1450-1516) nog het best te doorgronden wanneer het opgevat wordt als een drama van het menselijk bewustzijn. Dat een mens het wereldse dient te ontstijgen om aan de hel te ontsnappen spreekt duidelijk genoeg uit de achttien aan Bosch toegeschreven panelen die nu te zien zijn in Museum Boijmans Van Beuningen. Onderling maken zulke verschillende schilderijen als `De marskramer', `Het narrenschip', `Dood van een vrek' en `Het laatste oordeel' pijnlijk zichtbaar wat van alle tijden is: de angst dat het leven van binnen volkomen hol blijkt te zijn. Om te tonen dat Bosch toch ook echt wel een kind van onze tijd is wordt een aantal werken van hedendaagse kunstenaars getoond, onder wie Bill Viola, William Kentridge en de onvermijdelijke Pipilotti Rist (,,ook ik heb soms een depressieve kant'') die volgens de makers de geest van Bosch ademen.

Jheronimus Bosch t/m 11 nov in Museum Boijmans Van Beuningen, Museumpark 18-20, Rotterdam. Di t/m zo, 9-18u.

En verder

Jongens van Jan de Witt. Jan Blokkers keuze uit de Fotocollectie Nederland t/m 21 okt in De Nieuwe Kerk, Dam, Amsterdam. Dag 10-18u (do tot 22u); Vergeten in de slaap der eeuwen. Schrijvers en de dood t/m 18 nov in het Letterkundig Museum, Pr Willem-Alexanderhof 5, Den Haag. Di t/m vr 10-17u; za/zo 12-17u.