Nieuwe Poolse regering wachten twee hoofdtaken

De nieuwe, linkse regering van Polen heeft twee hoofdtaken: het bezweren van het begrotingstekort en het inhalen van de opgelopen achterstand op de weg naar de EU.

Leszek Miller heeft zijn regering rond. De coalitie van sociaal-democraten (SLD/UP) en boeren (PSL) zal gaan regeren met vijftien ministers. De nieuwe regering kan rekenen op een comfortabele meerderheid in het parlement. Op 19 oktober zal de zittende regering-Buzek haar ontslag indienen en de nieuwe regering worden beëdigd.

,,Dit wordt de zuinigste regering sinds 1989'', waarschuwde de ex-communist Miller bij de presentatie van zijn nieuwe ploeg. Op de sleutelpositie van Financiën komt de onafhankelijke en partijloze econoom Marek Belka (SLD), die al bij voorbaat aankondigde flink in de overheidsuitgaven te zullen gaan snijden. Belka heeft in het coalitieverdrag tussen de sociaal-democraten en boeren strikte afspraken laten vastleggen over de omvang van het begrotingstekort en de overheidsuitgaven.

Zijn grote tegenspeler in de nieuwe regering wordt boerenleider Jaroslaw Kalinowski, die minister van Landbouw wordt. Zijn electoraat verwacht meer overheidssteun voor de noodlijdende Poolse boeren. Kalinowski heeft afgelopen weekeinde negen uur lang op zijn achterban moeten inpraten om toestemming te krijgen om mee te doen aan de nieuwe regering. Met zijn argument `beter tweede in de regering dan derde in de oppositie' wist hij het partijbestuur uiteindelijk te overtuigen. De boeren hebben inmiddels de eerste slag al verloren. Aanvankelijk weigerden ze in te stemmen met de benoeming van de pragmatische Wieslaw Kaczmarek tot minister van Privatisering. Miller, die niet van plan is zich veel aan de boeren gelegen te laten liggen, zette echter door en benoemde Kaczmarek. Ook gaf Miller niet toe aan de eis van de boeren om de onafhankelijkheid van de centrale bank in te perken.

De nieuwe Poolse regering staat voor twee cruciale taken. Binnenslands moeten zo snel mogelijk de staatsfinanciën op orde worden gebracht. Wat bij een werkloosheidspercentage van 16 procent politiek buitengewoon gevoelig is. Op het gebied van het buitenlands beleid zal de regering een inhaalslag moeten leveren met de Europese Unie. Polen ligt achter bij andere kandidaat-lidstaten in de onderhandelingen over toetreding en bovendien hebben de verkiezingen van 23 september duidelijk laten zien dat een groeiend aantal Polen hun bedenkingen heeft over de gevolgen van de Poolse toetreding.

Miller zal als premier zelf leiding geven aan de Europese integratie. ,,Hier zal ik hoge prioriteit aan geven.'' Op het gebied van de onderhandelingen met de Europese lidstaten en de aanpassing van de Poolse wetgeving beloofde Miller een grote reorganisatie. Hij zal een nieuwe onderhandelaar benoemen en het hele integratieproces onder de vleugels van het ministerie van Buitenlandse Zaken brengen dat onder leiding zal staan van ex-premier Wlodzimierz Cimoszewicz. Volgens waarnemers is de afgelopen vier jaar veel tijd verloren gegaan door competentiestrijd tussen de verschillende afdelingen en departementen die zich met het Poolse lidmaatschap van de Europese Unie bezighielden.

De eerste reacties op de aangekondigde Poolse regering zijn positief. Internationale investeerders zien in de benoeming van Belka op Financiën en Kaczmarek op Privatisering een teken dat de regering-Miller bereid zal zijn om harde maatregelen te nemen. Ook de Poolse pers reageert vanochtend gematigd optimistisch op de nieuwe ploeg. Gewezen wordt op de politieke ervaring die veel van de nieuwe ministers hebben. SLD en PSL waren samen eerder aan de macht tussen 1993 en 1997. Het dagblad Rzeczpospolita vraagt zich echter hardop af hoe de boeren zich zullen houden binnen de coalitie. De PSL is zeker niet eensgezind de coalitie binnengegaan. Ook het blad Gazeta Wyborcza wijst op de onderlinge verdeeldheid in het boerenkamp. ,,Een grote groep binnen de PSL wilde helemaal niet meedoen aan deze coalitie en heeft op het punt van de overheidsfinanciën en de Europese Unie lang niet altijd dezelfde mening als Miller en Belka.''

Intussen blijft de vertrekkende centrum-rechtse regering Buzek weinig roem. 47 procent van de Polen vindt dat Buzek in vier jaar helemaal niets bereikt heeft. Ruim een derde van de bevolking beklaagt zich over mislukte hervormingen en over de crisis in de overheidsfinanciën. Slechts 2 procent vindt dat de Solidariteitsregering van Jerzy Buzek geen grote fouten heeft gemaakt.