Moslimlanden: geen oordeel over offensief

Een spoedzitting van de Islamitische Conferentie Organisatie (ICO) heeft gisteren geen oordeel uitgesproken over de Amerikaans-Britse aanvallen op de zich als ultra-islamitisch presenterende Afghaanse Talibaan en Osama bin Laden.

De bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken van de 56 staten waar moslims in de meerderheid zijn, was bijeengeroepen door Iran. Oorspronkelijk beoogde de conferentie in het Golfstaatje Qatar een gezamenlijk standpunt te formuleren over de aanslagen in New York en Washington.

Maar toen de Verenigde Staten en Groot-Brittannië zondag begonnen met bombardementen op Afghanistan, kreeg de bijeenkomst plotseling een urgent karakter. Met name voor Amerika's bondgenoot Pakistan dreigde isolement, indien de ICO zich duidelijk zou uitspreken tegen de operaties in Afghanistan.

Dat gebeurde niet. In plaats daarvan veroordeelden delegaties in krachtige bewoordingen de aanslagen van 11 september in de VS. Invloedrijke lidstaten als Saoedi-Arabië, Egypte en Koeweit worden geleid door leiders wier ondergang het uiteindelijke doel van Osama bin Laden is. Andere belangrijke lidstaten zijn bondgenoten van Amerika, zoals Indonesië en sinds kort weer Pakistan.

De conferentie verwierp de Amerikaanse aanvallen op Afghanistan en de Talibaan niet, maar onderstreepte wel dat burgerslachtoffers moeten worden voorkomen. Men onderstreepte de solidariteit met het Afghaanse volk, evenals de noodzaak de territoriale integriteit en het islamitische karakter van Afghanistan te waarborgen – weinig controversiële punten.

De conferentie uitte grote bezwaren tegen het feit dat de oorlog tegen terreur onder Amerikaanse leiding wordt gevoerd, en niet onder die van de Verenigde Naties. Verder werd grote bezorgdheid en afkeuring geuit over de mogelijkheid dat de VS hun bombardementen zullen uitbreiden naar andere landen.

Sommige staten hadden zich vooraf beijverd voor een veel verdergaande resolutie, waarin concrete stappen zouden worden aangekondigd indien Amerika toch op eigen initiatief andere landen gaat bombarderen. Met name landen als Syrië, Irak en Jemen vrezen Amerikaanse aanvallen.

Woorden van medeleven of steun voor de Talibaan ontbraken op de conferentie. Slechts drie islamitische landen hebben de Talibaan erkend, en twee daarvan, Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten, hebben de betrekkingen na 11 september weer afgebroken. Eerder hadden de Talibaan een soort waarnemersstatus, maar ditmaal bleven ze weg. De meeste islamitische landen moeten weinig hebben van de Talibaan.