Mariette Zabel op dreef als zus met trauma in Spanje

Nora wil aanlokkelijk zijn voor mannen, het liefst met ontblote borsten rondlopen om `de openbare orde' te verstoren, ze leeft in een onophoudelijke onmin met haar beide zusters, en tot overmaat van ramp koos ze voor het vak van actrice, wat haar zicht op de wereld alleen maar vertroebelt. Het verschil tussen werkelijkheid en fictie kan ze niet langer maken. Kortom, Nora is een karakteristiek personage uit de boeken van de Vlaamse schrijfster Kristien Hemmerechts.

Het is niet verwonderlijk dat het Haagse literaire theater Branoul ruimte geeft voor een toneelbewerking van een van Hemmerechts romans, in dit geval De Tuin der Onschuldigen. Hemmerechts schrijft vaardige dialogen en haar proza heeft iets theatraals. In dit boek keren drie zussen terug naar het Spaanse dorp van hun jeugdvakanties. Naarmate ze ouder worden groeit de distantie, de onvrede, de jaloezie. En Nora in de wereld van het toneel wakkert de verbeeldingskracht van de zussen aan: Wat die Nora niet allemaal uitspookt, denken ze.

De voorstelling Tuin der Onschuldigen, in de bewerking en regie van Annechien Koerselman, heeft een gejaagde, zenuwachtige toon. Drie klapstoeltjes staan op het decor, dat zijn de plaatsen van de drie zussen. Nora, vertolkt door Mariette Zabel, voert een monoloog waarin haar zussen sprekend naar voren komen. Ze wisselt snel van personage, ze doorbreekt geregeld de vierde wand om zich met de toeschouwers te verstaan. ,,Heeft u nog een goeie anekdote?'' vraagt ze. Haar mobiele telefoon rinkelt in de bontgekleurde strandtas, en ze blikt eerst verwijtend de zaal in: wie heeft dat onding aan laten staan?

Dat zijn overbodige terzijdes die de dramatische spanning tegenwerken. De voorstelling is het sterkst wanneer Zabel zich concentreert op de grimmige, raadselachtige wereld van Hemmerechts, wanneer ze de nervositeit laat varen en kalm haar tekst uitspreekt. Het is mooi te zien hoe heden en verleden kriskras door elkaar beginnen te lopen, waardoor gebeurtenissen van vroeger een spookachtige dimensie krijgen.

Zoals in het verhaal over het zusje Heleen, dat als kind op haar hoofd viel en gek is geworden. Ook Nora draagt zo haar litteken: als elfjarig meisje is ze aangerand, juist in het geliefde Spaanse kustdorp. Van dit trauma is ze nog altijd niet genezen.

Mariette Zabel is goed op dreef als ze rücksichtlos dat pijnlijke verleden onthult, zonder clementie met zichzelf of met die zusters. Het wat onevenwichtige begin van de voorstelling wordt ruimschoots goedgemaakt. Regie en spel laten dan fraai zien waar het Kristien Hemmerechts om te doen is: de noodzakelijke onthulling van pijnlijke gebeurtenissen die nooit vergeten kunnen worden.

Voorstelling: Tuin der Onschuldigen van Kristien Hemmerechts door Theater Branoul. Regie en bewerking: Annechien Koerselman. Spel: Mariette Zabel. Gezien 4/10 Theater Branoul, Den Haag. Te zien t/m 3/11 aldaar. Inl: (070) 365 7285.