Jacques Chirac kan niet worden vervolgd

De Franse president, Jacques Chirac, kan zolang hij in functie is niet vervolgd worden. Dit is het gevolg van een gisteren uitgebracht arrest van het Hof van Cassatie, de hoogste rechtsprekende instantie, over de strafrechtelijke status van het Franse staatshoofd.

Volgens het arrest kan het staatshoofd ,,noch gehoord worden als getuige, noch onderwerp zijn van onderzoek (...) naar aanleiding van een overtreding van welke aard ook door een gewone strafrechtelijke instantie''. Het Hof motiveerde zijn arrest met een verwijzing naar ,,de continuïteit van de Staat en de scheiding der machten'' waarvan het staatshoofd hoeder is.

Het Hof boog zich over de kwestie wegens oproepen van onderzoeksrechters aan het adres van de president om te komen getuigen. Chirac weigerde gevolg te geven aan de oproepen, omdat hij van mening is ,,niet een burger als alle anderen'' te zijn. In drie verschillende affaires zeiden de rechters ,,aanwijzingen'' te hebben gevonden voor Chiracs betrokkenheid in de tijd dat hij burgemeester van Parijs was (1977-1995). Zij verklaarden zich alledrie uiteindelijk ,,onbevoegd'' hun onderzoek tegen hem voort te zetten, met het oog op de juridische onschendbaarheid van het staatshoofd.

Het Hof van Cassatie boog zich over de kwestie van de strafrechtelijke status van het staatshoofd omdat de onderzoeken, de oproepen te komen getuigen en de onbevoegdverklaringen de onduidelijkheid aan het licht brachten van een bepaling van de Constitutionele Raad van januari 1999. De Raad bepaalde dat de president alleen door het Hoge Hof van Justitie berecht kon worden. Veel staatsrechtsgeleerden zagen in die bepaling geen constitutionele belemmering voor verhoor van de president als simpele getuige. Het socialistische Kamerlid Arnaud Montebourg trachtte een resolutie aangenomen te krijgen, die Chirac zou dwingen zich voor het Hoge Hof van Justitie te verantwoorden. Dat is nu niet meer mogelijk.

Het arrest houdt in dat in geval van herverkiezing, in het voorjaar, van Chirac, juridische stappen tegen hem opnieuw voor vijf jaar onmogelijk worden. Voor- en tegenstanders van de juridische onderzoeken naar Chirac hebben het arrest van het Hof verwelkomd omdat het een einde maakt aan de verwarring. De Socialistische Partij pleit wel voor een wijziging van de Grondwet.