Duitsland

Richard Avedon

Vrijheid, kansen en ruimte. Die mythe van The American West houden de Amerikanen zelf maar al te graag in stand. In elk geval werden de weinig glamoureuze foto's die Richard Avedon van het wilde westen maakte op boegeroep getracteerd. Van 1979 tot en met 1984 had Avedon aan zijn reportage gewerkt. Hij had restaurants bezocht en ranches, kantoren, kolenmijnen en abattoirs. En hij portretteerde uitgeputte types in een meedogenloos landschap. Het resultaat, de ontluisterend mooie serie In The American West, is nu voor het eerst in zijn geheel te zien in Europa en wel in het Kunstmuseum in Wolfsburg. T/m 27 sept, Porschestr. 53. Di 11-20u, wo-zo 11-18u. Inl 00-49536126690 of www.kunstmuseum-wolfsburg.de.

Warhols rampen

Andy Warhol (1928-1987) beeldde iedereen af met een hoge bekendheidsgraad, van Marilyn Monroe tot en met Mao. Geen enkele kunstenaar van de twintigste eeuw is in de wereldmusea zo nadrukkelijk aanwezig als Andy Warhol, niemand werd vaker tentoongesteld dan hij. En toch probeert de Neue Nationalgalerie op een nieuwe manier naar Warhols werk te kijken. In Berlijn gaat het niet om de plichtmatige Campbell-soepblikken en ook niet zozeer om de diva-portretten. Nee, het thema lijkt te zijn aangepast aan 11 september, want dit keer zijn de spots gericht op Warhols rampen-schilderijen. Auto-ongelukken, vliegtuigcrashs, atoomexplosies: dat alles in beklemmend vervreemdende kleuren en perspectieven. Potsdamer Str. 50, t/m 6 jan. Di-vr 9-17u, za, zo 10-17u. Inl 00-49302662662.

Lusten aan het kruis

Muziektheater van Paul Hindemith: het klinkt zo klassiek en zo braaf. Maar de korte opera Sancta Susanna, die nu in Keulen te zien is zorgt toch voor enige turbulentie. De componist schetst in 603 maten hoe twee nonnen erotisch door het lint gaan. Op het hoogtepunt van hun particuliere sex-mis ontkleedt Suzanna zich, ze stort zich op de aan het kruis hangende heiland en rukt hem zijn lendendoek van het lijf. Na de wereldpremière in 1922 in Frankfurt am Main riep de ontremde kloosterlinge heilige woede op. Zo organiseerde de katholieke vrouwenbond een driedaagse boetedoening. Dàt schandaal kan Günter Krämer niet evenaren, ondanks zijn zinnelijke regie. Diverse data in okt; Offenbachplatz 1. Inl 00-49221221-28400.

En verder

Posters van Robert Rauschenberg t/m 28 okt in het Museum für Kunst und Gewerbe, Hamburg 00-4940428542630; moderne kunst uit Griekenland, het gastland van de Frankfurter Buchmesse, t/m 28 okt in de Schirn Kunsthalle, Frankfurt/M 00-4969299882-0; surrealistische schilderijen van de gebroeders Giorgio de Chirico en Alberto Savinio t/m 2 dec in de Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen, Düsseldorf 00-492118381-0.