`Afhakken ledematen straf voor terroristen'

De koran komt regelmatig in het nieuws. Sommige extremistische moslims rechtvaardigen er hun strijd tegen het Westen mee. Uitspraken over homoseksualiteit worden erop gebaseerd. Maar wat staat er eigenlijk in het heilige boek over bijvoorbeeld het gebruik van geweld, of over de verhouding tussen man en vrouw? En hoe moeten de verzen anno 2001 worden geïnterpreteerd? Vooraanstaande islamitische voorgangers in Nederland geven tekst en uitleg. Vandaag Soera 5 vers 33, over de bepaling van de strafmaat.

Lijfstraffen in islamitische landen als Iran en Soedan roepen verontwaardiging op in het Westen. Die landen baseren hun strafbeleid op de sharia, de islamitische wetgeving.

Een van de verzen die de lijfstraffen behandelen is Soera 5 vers 33: Voorwaar, de vergelding van degenen die oorlog voeren tegen Allah en zijn Boodschapper en (die) naar het zaaien van verderf op aarde streven, is dat zij gedood worden, of gekruisigd worden, of het afhouwen van handen en voeten aan tegenovergestelde kanten, of dat zij uit het land verbannen worden. Dat is voor hen een vernedering op de wereld en voor hen is er in het Hiernamaals een geweldige bestraffing. (De vertaling van het vers is overgenomen uit de derde druk van De Edele Koran, uitgegeven door Islamitisch Cultureel Centrum Nederland.)

We vragen uitleg van het vers aan Abdulwahid van Bommel, publicist en geestelijk verzorger in Medisch Centrum Haaglanden, aan Arslan Karagül, voorzitter van de Raad van Moskeeën en geestelijk verzorger, aan de Marokkaanse imam Marzouk Aulad en aan Abdullah Haselhoef, imam in Den Haag en Rotterdam.

Van Bommel: ,,De koran geeft aan dat er twee soorten verzen bestaan: Moh-kamât en Motasjabihât (onoverdrachtelijke en zinnebeeldige) verzen (Soera 3 vers 7). Om tot een zuivere uitleg te komen, is de koranwetenschap ontstaan, die zich onder andere bezighoudt met de precieze chronologie van de openbaringen, taalkundige betekenissen, historische context en de mate waarin een bepaald vers, meer dan enig ander op hetzelfde gebied, canonieke waarde heeft. De koran beschrijft ook condities waaronder verzen elkaar, soms tijdelijk, opheffen, en daarmee in of uit het vriesvak worden gelegd of gehaald.''

,,Dit vers is duidelijk tijdgebonden en heeft betrekking op de verwilderde samenleving in het Arabische schiereiland ten tijde van de openbaring. In Soedan, waar ze de pretentie hebben het meest islamitisch te zijn, heeft de oud-president dit vers in werking gesteld als wet om het volk te laten zien hoe islamitisch hij was. Hij is uiteindelijk toch afgezet. Zoals de Afghaanse jurist Kemali in zijn boek `Principes van de islamitische jurisprudentie' ook schrijft, is slechts 9 procent van het totale aantal verzen nog steeds geldig. Dat oliedomme Talibaan totaal zonder enige opleiding islamitisch proberen te zijn door erg streng op te treden, heeft niets met de islam te maken. Dit vers is duidelijk aan tijd en plaats gebonden en is daarom in de ijskast beland. Maar als die situatie van toen zich voordoet in de vorm van een totale chaos, zou dit vers weer geldig kunnen worden.''

Karagül: ,,Het algemene doel van de islam is rechtvaardigheid. De samenleving van nu is heel anders dan toen. Het afhakken van ledematen past niet in de samenleving waarin we leven. Aanslagen op islamitische doelen zoals moskeeën en scholen zijn slechts aanvallen op panden en niet gericht tegen Allah of tegen de islam en mogen derhalve ook niet met geweld worden vergolden. Dit democratische systeem heeft zijn apparaten om de daders aan te pakken en te vervolgen. De koude-oorlogsverklaring van Pim Fortuyn tegen de islam is symbolisch. Hij roept niet op om de wapens op te nemen tegen moslims. Hij wil een discussie starten en dat is zijn goed recht. De islam is geen bedreiging voor het Westen, maar een verrijking. Misdragingen van jongeren jegens badgasten bijvoorbeeld zijn onethisch, meer niet. Daar moeten de aangewezen autoriteiten tegen optreden. De Middeleeuwen waren donkere eeuwen voor het christendom, maar voor de islam was die periode er een van verlichting. Toen profiteerden ze van ons, nu kunnen wij van hen leren. Zie het meer als een soort handel in beschaving.''

Aulad: ,,Deze straffen zijn niet rechtsgeldig. Ze mogen niet worden uitgevoerd, omdat de islamitische staat nooit heeft bestaan en nu ook niet bestaat. Daarom kan er geen sprake zijn van een aanval op de islam, op Allah of zijn boodschapper. Als wij een kalifaat zouden hebben, zou het aan de kalief zijn om te bepalen of deze vormen van straffen toegepast worden of niet. Het is ondenkbaar dat de islamitische straffen in Nederland worden ingevoerd. Nederland hoort niet bij de islamitische wereld.''

Haselhoef: ,,Dit zou de passende straf zijn voor de terroristen achter de aanslagen op de Verenigde Staten. Wreed? Nee, wreed is dat we een miljoen zaken moeten laten lopen, omdat de politie en justitie niet de capaciteit hebben misdadigers op te sporen en ze te bestraffen. Het westerse rechtssysteem is ook niet altijd eerlijk. Hier zitten officieren van justitie en advocaten tussen de dader en het slachtoffer. In een islamitische rechtbank worden die direct met elkaar geconfronteerd. Als het slachtoffer of de nabestaanden vergevingsgezind zijn, kan de dader vrijuit gaan. Maar als de nabestaanden een straf willen, en het delict is ernstig genoeg zoals moord, dan kan een islamitische rechter een doodvonnis vellen. Het voordeel van de confrontatie is ook dat de dader moet zien wat hij heeft aangericht. En de hoop is dat hij bij vergeving niet in herhaling valt. Bij fietsendieven en georganiseerde kleine criminaliteit in groepsverband zou verbanning een geschiktere straf zijn, naar het platteland bijvoorbeeld. De impact van diefstal op de samenleving is immers groot. Het veroorzaakt gevoelens van onveiligheid. Handen amputeren wegens het stelen van een fiets lijkt me ver gaan, maar als iemand een Mercedes steelt waarvoor de eigenaar tien jaar heeft gewerkt en de eigenaar wenst de dief niet te vergeven, dan zou een hand afgezet kunnen worden. Afzetten van handen en voeten lijkt me persoonlijk afschuwelijk. Of de sharia in Nederland moet worden ingevoerd? Nee, de sharia kun je alleen invoeren als alle mensen in het land moslims zijn. Zoiets moet je trouwens ook invoeren als de meerderheid er achter staat.''

Dit is het derde deel van een korte serie over relevante koranverzen. De eerste twee delen verschenen op 9 en 10 oktober.