Vrouwen mogen helemaal niets

'Girlpower tussen twee culturen' luidt de wat belegen 'tagline' waarmee de distributeur probeert de film Samia aan de man te brengen. De zesde film van de van oorsprong Marokkaanse regisseur Philippe Faucon handelt over het vijftienjarig meisje Samia. Zij is geboren in Algerije en woont nu, samen met twee broers en vijf zussen, in Marseille. In haar dagelijks bestaan komt ze via school en vriendinnen in aanraking met de westerse cultuur, maar thuis staat alles in het teken van de Maghrebijnse tradities. Dit betekent dat vrouwen een dienende functie hebben: koken, eten opscheppen, afwassen en schoonmaken. Mannen hebben de macht ze te commanderen. In afwezigheid van vader, houdt de oudste broer Yasin alles in de gaten. Zijn bijnaam is 'GIA', een verwijzing naar de gelijknamige Algerijnse terreurbeweging. Hij gebruikt het wapen van repressie en is een vleesgeworden bewakingscamera die Samia en haar zussen constant in de gaten houdt. Zijn grootste angst is dat de meisjes hun islamitische afkomst verloochenen, en zullen aanpappen met Franse jongens. Meest vernederende scène is dan ook die waarin Samia en haar zus worden gecontroleerd op het intact zijn van hun maagdenvlies.

De thematiek van Samia is al uitgediept in kranten- en televisiereportages. Samia voegt hier filmisch weinig aan toe. Variaties op het thema onderdrukking zijn er nauwelijks, waardoor de film - ondanks de geringe lengte van 73 minuten - heel lang lijkt te duren. Keer op keer wordt het ons ingepeperd: de onmacht van de vrouwen, hun hang naar vrijheid, de grote rol van religieuze tradities. Dit gebrek aan ontwikkeling weerspiegelt echter wel goed het lot van de vrouwelijke personages: niets verandert. Het qua onderwerp vergelijkbare Jalla! Jalla! stemt vrolijker.

Samia. Regie: Philippe Faucon. Met: Lynda Benahouda, Mohammed Chaouch, Kheira Oualhaci, Nadia El Koutei, Yamina Amri, Lakhdar Smati. In: Rialto, Amsterdam; Haags Filmhuis; Lantaren/Venster, Rotterdam; 't Hoogt, Utrecht.