Absurd noodlotsdrama in drie aktes

Een van de verrassingen van dit filmjaar komt uit Engeland: Sexy Beast is het droomdebuut van videoclip- en commercialregisseur Jonathan Glazer en wordt slechts gehandicapt door de misleidende titel. Op de vraag aan Glazer wie nu eigenlijk het seksbeest is in de film, antwoordde hij ontwijkend dat alle personages door liefde en lust worden gedreven. De meest voor de hand liggende kandidaat is echter een levensgroot konijn, dat in nachtmerries de rust komt verstoren van een Britse gangster (Ray Winstone), die aan de Costa del Sol van zijn pensioen geniet.

Al in de openingsscène rolt een rotsblok zo van de berg in het zwembad van Winstone. Die gestileerde opening belooft een absurde noodlotstragedie, waarin een toefje Shakespeare de conventies van de onverbiddelijke Cockney-gangsterfilm opsiert. De dialogen zijn weliswaar plat en spaarzaam, maar ze doen net zo vervreemdend aan als in een scenario van David Mamet, waarvan Sexy Beast de Europese tegenhanger vormt.

Het acteren in Glazers film is weergaloos goed. Winstone is altijd een wat onderschatte doerak geweest in films over de Engelse zelfkant (Nil by Mouth, Ladybird Ladybird), maar de grote vondst is de casting van Ben Kingsley als zijn tegenstrever Don Logan. De voormalige vertolker van Gandhi zet in zijn briljante, tot op de millimeter bestudeerde acteerprestatie een levensgevaarlijke sociopaat neer, wiens naam alleen al elke kenner van het criminele milieu doet sidderen. Als Don Logan naar je villa komt om je een voorstel te doen, dan kun je dat niet zomaar afslaan.

Er valt van meer te genieten in Sexy Beast dan alleen van de acteurs (onder wie Sylvia Kristels voormalige beau Ian McShane): de surrealistische fotografie bijvoorbeeld, de onconventionele montage en vooral de uiterst zorgvuldig gecomponeerde geluidsband.

De eveneens met een origineel scenario debuterende schrijvers Louis Mellis en David Scinto kunnen na Sexy Beast een glansrijke carrière tegemoet zien. Toch treft hen het enige verwijt dat je de film zou kunnen maken: de te theatrale, geconstrueerde structuur van het keurig in drie bedrijven opgedeelde script. Wie het liefst strikt realisme wil zien op het witte doek, zal niet gemakkelijk gecharmeerd raken door Sexy Beast. Het is een film die iets anders nastreeft dan een oppervlakkige gelijkenis met de werkelijkheid. Het gaat Glazer juist om het weglaten van voor de hand liggende elementen. In Hollywood zou een producent op zijn voorhoofd tikken als een film de kans op een bloedstollende finale laat lopen. Producent Jeremy Thomas weet wel beter: de overval in het laatste bedrijf wordt terloops afgehandeld, als de bijzaak die het voor dit drama over liefde en noodlot feitelijk is.

Sexy Beast. Regie: Jonathan Glazer. Met: Ray Winstone, Ben Kingsley, Ian McShane, Amanda Redman, James Fox, Julianne White. In 8 bioscopen.