Bacterie-maffia in de linkeroksel

Filmregisseur Piet Kroon maakte Osmosis Jones, een grotendeels getekende actiefilm over een wit bloedlichaampje dat achter een virus aanzit: ,,Van iedereen aan wie ik het idee vertelde, lichtten de ogen op.''

Een wit bloedlichaampje is geen voor de hand liggende hoofdpersoon van een roman of film. De Nederlandse schrijver Simon Vestdijk en de Amerikaanse scenarist Mark Hyman kozen echter allebei voor het `leucocyt', een microscopisch wit bolletje dat in het bloedvocht zweeft. Van plagiaat is geen sprake, ook al schreef Vestdijk zijn novelle, Het dagboek van het witte bloedlichaampje, al in 1922, toen hij medicijnen studeerde in Amsterdam. Maar het dagboek is nooit vertaald; het werd in het Nederlands pas in 1981 gepubliceerd. Hyman bedacht de tekenfilm Osmosis Jones al terwijl hij werkte aan scripts voor Dr Doolittle 2 en Bubble Boy.

Piet Kroon (Utrecht, 1960), een van de vier regisseurs van de film, vindt dat het idee eigenlijk wel voor de hand ligt. ,,Het is zo simpel dat ik me ook niet kon voorstellen dat niemand het eerder had gedacht'', zegt Kroon, als hij over het verhaal van Vestdijk hoort.

Noemde Vestdijk het lichaam waar het bloedlichaampje in rondzwerft, het heelal, in Osmosis Jones doet de cel de ronde in `The City of Frank'. ,,Het is makkelijk om een stad met een lichaam te vergelijken'', zegt Kroon. ,,Van iedereen aan wie ik het idee vertelde, lichtten de ogen op.'' De zijne doen het nog steeds. ,,Iedereen begint meteen het lichaam in wijken te verdelen. De hersenen zijn bijvoorbeeld het Pentagon en in de lever vindt de zware industrie plaats.'' In de film is in de linkeroksel een sauna gesitueerd waarin de bacterie-maffia informatie uitwisselt, een vette puist huisvest een nachtclub. Ten zuiden van de maag zijn de huren lager.

In het dagboek van Vestdijk is de leukocyt een soldaat. In Osmosis Jones is hij een agent, die samen met een aspirientje een vervaarlijk virus op het spoor is. Osmosis Jones is ook een parodie op het `buddy-cop' genre, bekend van films als Lethal Weapon en Rush Hour. ,,In de context van de Amerikaanse animatiefilm is deze film een uitzondering'', zegt Kroon. ,,Het is geen sprookje, geen verhaal om kinderen te laten huilen of aan het zingen te krijgen. De film speelt zich af in een grote stad. Er zitten stemmen van zwarten en Latijns-Amerikanen in, iets wat in een Disney-film nooit voorkomt. Dat is altijd wittebrood.''

Piet Kroon, een van de regisseurs van het animatiegedeelte van de film, maakte in Engeland twee vaak bekroonde korte films, T.R.A.N.S.I.T. en Dada. In 1995 vertrok hij naar Hollywood om bij Warner Brothers te werken. Kroon kreeg na een jaar werken aan Osmosis Jones een Amerikaanse regisseur naast zich, Tom Sito. Kroon:,,In mijn optiek was dat niet nodig, maar Warner was er inmiddels achter dat het heel moeilijk is om met animatie geld te verdienen. Sito was veel conservatiever dan ik.''

Kroon is tevreden over de vrolijke stijl van de film. ,,De ontwerpen hebben de eenvoud van Donald Duck of Bugs Bunny. Als tekeningen zijn ze niet spectaculair, maar daardoor heb je als animator juist veel vrijheid. Op een realistische tekening staat de plaats van een elleboog bijvoorbeeld vast, je kunt niets overdrijven. In Osmosis Jones kan de arm van Jones rustig twee keer zo lang worden.'' De film is op de traditionele manier getekend, ook al is er wel van computeranimatie gebruik gemaakt. ,,Traditionele animatie was voor Warner goedkoper. Bovendien past de vloeiende stijl van getekende animatie beter bij het verhaal. Computeranimatie is vaak te realistisch. Het mist de charme van het onvolmaakte.'' Toch is voor bijna elk beeld wel de hulp van de computer ingeroepen. ,,De achtergrond pulseert bijvoorbeeld, zodra je echt ziet dat de City of Frank leeft. Ook Drix, het aspirientje, is met de computer geanimeerd om te laten zien dat hij synthetisch is, en niet organisch zoals de anderen.''

Osmosis Jones is niet helemaal geworden wat Kroon zich ervan had voorgesteld. Van de marketing-afdeling van Warner Brothers moest het een kinderfilm worden. ,,Daardoor zijn er een aantal toespelingen op seks en drugs uit de film gehaald, zegt Kroon. ,,Er staat nog wel ergens in de hersenen een standbeeld van een spermatozoïde, met het bordje `onze stichter' erbij'', maar veel andere grappen zijn eruitgehaald.''

Volgens Kroon speelde het kinderachtige imago van animatiefilms hem tijdens de laatste fase van de productie parten. ,,Amerikaanse tieners wilden zelfs niet naar gratis proefvertoningen komen. En dat terwijl ze op televisie wel graag naar animatie kijken, zoals South Park en Beavis and Butthead. De bioscoop wordt kennelijk alleen met Disney geassocieerd.'' Osmosis Jones is in de Amerikaanse bioscopen geflopt. Kroon werkt inmiddels op proef bij concurrent DreamWorks. Hij hoopt van Salman Rushdies Haroun and the Sea of Stories een tekenfilm te maken. De opkomst van de computer verkleint volgens Kroon de markt voor animatiefilms. ,,Vroeger had je voor een pratend dier altijd een tekenaar nodig. Nu volstaan acteurs en special effects. Aan films als Cats and Dogs en Stuart Little is niets meer getekend. Het wordt steeds moeilijker om een verhaal te vinden dat alleen als tekenfilm kan bestaan.''

`Osmosis Jones' te zien vanaf 11 oktober.