VS hebben `natuurlijk recht' op zelfverdediging

In de afgelopen weken hebben de Verenigde Staten met zorg een `internationale coalitie tegen terrorisme' opgebouwd. Maar wie zijn daarvan lid?

Wie niet voor ons is, is voor de terroristen, zei de Amerikaanse president Bush na de aanslagen in New York en Washington. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Powell, heeft sindsdien gewerkt aan een internationale coalitie. In zijn toespraak gisteravond zei Bush dat de VS konden rekenen op de steun van ,,meer dan veertig landen in het Midden-Oosten, Afrika, Europa en Azië''. Hij sprak van ,,de collectieve wil van de wereld''. Onduidelijk is van welke landen die steun precies komt. Bush noemde, naast Groot-Brittannië vier ,,goede vrienden'' met name:

Australië beschouwt de terroristische aanslagen in de VS als een aanval op het eigen land. Een dag voor de aanslagen vierde het land de vijftigste verjaardag van het ANZUS verdrag, een militair akkoord tussen Australië, Nieuw Zeeland en de VS. Op 4 oktober heeft premier Howard verklaard dat Australië bereid is ,,met lucht-, grond- en marinetroepen de zaak van de vrijheid te steunen''. Hij heeft in het bijzonder refuellers (tanktoestellen) en verkenningstroepen aangeboden.

De premier van Canada, Jean Chrétien, heeft de stafchef van het Canadese leger gevraagd een deel van de troepen in staat van paraatheid te brengen. Onduidelijk is welke militaire steun er precies door de VS is gevraagd. Mogelijk zal de Joint Task Force Two worden ingezet, een elitekorps van 250 tot 350 man dat gespecialiseerd is in operaties achter vijandelijke linies.

,,Frankrijk zal deelnemen aan de operaties'', aldus president Jacques Chirac in een televisietoespraak na het begin van de aanval op Afghanistan, zonder expliciet te zeggen waaruit die bijstand zal bestaan. Er zouden vanuuit de VS ,,de laatste dagen nieuwe verzoeken om militaire bijstand'' zijn gedaan. Frankrijk stelde vorige week al twee oorlogsschepen beschikbaar die zich in de regio bevinden. Volgens Alain Richard, de Franse minister van Defensie, beschikken Groot-Brittannië en Frankrijk over ,,vergelijkbare'' militaire middelen. Richard suggereerde vanmorgen op de radio dat er al leden van de Franse speciale troepen in Afghanistan actief waren.

Duitsland heeft herhaald dat het onvoorwaardelijk bereid is militaire assistentie te verlenen. ,,Duitsland zal in een later stadium zijn bijdrage leveren'', aldus bondskanselier Schröder. Op de basis Geilenkirchen worden AWACS radartoestellen van de NAVO in gereedheid gebracht die deels met Duits personeel bemand zijn. Deze worden waarschijnlijk ingezet bij de bewaking van het Amerikaanse luchtruim als de Amerikaanse toestellen boven Afghanistan worden ingezet.

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken geeft de volgende lijst over de opbouw van de internationale coalitie:

Rusland is bereid inlichtingen uit te wisselen en het luchtruim beschikbaar te stellen voor humanitaire vluchten.

China is bereid inlichtingen uit te wisselen.

India is bereid inlichtingen uit te wisselen en steunt acties van de VS.

Japan biedt diplomatieke en logistieke militaire hulp aan, en wil steun geven aan Pakistan.

Zuid-Korea biedt medische (en militaire) hulp aan en logistiek voor luchtmacht en marine.

Verenigde Arabische Emiraten en Saoedi-Arabië hebben de diplomatieke betrekkingen met de Talibaan verbroken.

Pakistan is bereid volledig mee te werken.

27 landen hebben hun luchtruim opengesteld en landingsrechten verleend.

De negentien NAVO-lidstaten hebben artikel 5 van toepassing verklaard, waarmee ze de aanslagen beschouwen als gedaan op de hele NAVO.

46 landen hebben een `multilaterale verklaring van steun' uitgesproken.

Ruim honderd landen hebben aangeboden om informatie van inlichtingendiensten door te geven.