Risicogebied ? Hier? Wat een onzin

Nederland reageert vooral televisiekijkend op de aanval tegen Afghanistan. Evenementen als de toernee van Máxima en Willem-Alexander gaan gewoon door.

Straatbeeld in Nederland: tot laat in de nacht en vanaf vroeg in de morgen flakkert de tv, van CNN naar Nederland 2, van RTL naar SBS, en terug.

De reacties in Nederland, gisteravond en vandaag, lijken minder hevig dan bij de aanslagen op New York en Washington van 11 september. Toen werd, om maar wat te noemen, de toernee van prins Willem-Alexander en diens verloofde Máxima onderbroken. Nu gaat het leven gewoon door; kroonprins en verloofde bezochten vanmorgen in Dordrecht een stadsvernieuwingswijk, daarna gaan ze per boot langs de molens van Kinderdijk.

Geen spoor van verhoogde nervositeit op `gevoelige' plaatsen. Op de luchthaven Schiphol is sinds de aanslagen in de VS alsprake van een `intensievere beveiliging'; nog scherpere veiligheidsmaatregelen acht de Koninklijke Marechausse niet nodig. ,,We zijn al voortdurend alert'', aldus een woordvoerder. Ook een woordvoerder van de KLM laat weten dat er `op dit moment' geen nieuwe veiligheidsmaatregelen zijn genomen.

In het havengebied van Rotterdam met al zijn (petro)chemische bedrijven zijn volgens een woordvoerder van het regiokorps Rotterdam-Rijnmond de maatregelen wel verscherpt, maar het is nauwelijks te merken. De grote politievloot bij de Parkhavenbrug ligt grotendeels aan de kant en je kunt het halve gebied doorkruisen zonder een politie-auto te zien. Naast een tankstation, midden tussen de kranen en opslagtanks, gaat een familiefeest in partycentrum La Rivièra gewoon door. Als er bommen op Kabul vallen, zijn de meeste gasten al dronken. ,,Risicogebied? Wat een onzin'', vinden twee mannen die rond acht uur naar buiten stappen. ,,Het maakt niet uit waar je feest. Als er écht iets gebeurt, is heel Rotterdam de klos.''

Wel actie bij de anti-oorlogscomités, de anti-globalisten en autonome actievoerders. Zij hadden weken geleden al afgesproken meteen de straat op te gaan als Afghanistan zou worden aangevallen. Meteen na de aanvallen op Afghanistan werd een 23-jarige Internationaal Socialiste gebeld door vrienden. Ook belde ze zelf wat mensen. ,,Het verschrikkelijke is gebeurd, zeg je dan tegen elkaar.'' Wat haar betreft zou er geen enkel militair antwoord mogen komen op de terroristische aanslagen in New York. ,,Het wordt één grote geweldsspiraal.'' Ze wendt zich af. ,,Nu ga ik even een kaarsje halen, ik heb ontzettend koude handen.''

De betogers verzamelen zich bij het Amerikaanse Consulaat op het Museumplein. Dat de Amerikaanse aanval om half zeven is begonnen komt wat ongelukkig uit. ,,Ik denk dat veel mensen eerst het nieuws willen volgen,'' zegt Ed Hollants van het Amsterdamse Atonoom Centrum.'' Naarmate de avond vordert, groeit het aantal actievoerders gestaag. De meesten zijn jonger dan dertig en gehuld in wijde donkere kleding, enkele meisjes dragen gescheurde panties en hebben blauwe en felroze haren. `Wim Kok: schande, bloed kleeft aan je handen' roepen ze. ,,Ik heb gehoord dat er elektriciteitscentrales zijn gebombardeerd. Hoe kan Bush dan zeggen dat hij niet in oorlog is met het Afghaanse volk'', vraagt actievoerder Karwan zich af.

De Amerikaanse tattoo-artiest Mark Savela zat gisteravond aan de televisie gekluisterd. Niet dat hij bang is, hoogstens een beetje bezorgd. Zijn Nederlandse vrouw Sacha Schoolland daarentegen kreeg meteen de neiging de Amerikaanse paspoorten van hun drie kinderen ,,in de onderste la van het dressoir'' te verstoppen. En gisteren vroeg ze haar man de auto voor de zekerheid goed vol te tanken, ,,zodat ze snel weg kunnen als er iets gebeurd.'' Sacha: ,,Ik weet wel dat ik dan niet goed snik ben, maar ik vind het toch eng allemaal. Je weet maar nooit.''

Bij de moskee aan de Weesperzijde in Amsterdam, waar vorige week premier Kok een toespraak hield, was gisteravond negen uur nog niets bekend over de aanval op Afghanistan. ,Misschien dat mensen meer weten in de bibliotheek, daar staat de tv aan'', aldus een moskeebezoeker. In de preek waar hij net vandaan komt, is er met geen woord over gerept. ,,Misschien dat we morgen meer weten.''