Luchtaanvallen VS op Afghanistan

Amerikaanse en Britse strijdkrachten zijn gisteren met bommen en kruisraketten een aanval begonnen tegen het Afghaanse Talibaan-regime en trainingskampen van de Al-Qaeda-organisatie van Osama bin Laden. Voor de bevolking van Afghanistan zijn voedselpakketten afgeworpen.

Volgens de Britse autoriteiten zijn dertig doelen getroffen. In de Zuid-Afghaanse stad Kandahar zijn het hoofdkwartier van de Talibaan, de verkeerstoren en Al-Qaeda-gebouwen rond het vliegveld zwaar bestookt. Ook de vliegvelden van Kabul en andere steden en luchtafweer-installaties verspreid over het land waren doelwit van de nachtelijke operaties.

De Talibaan hebben gemeld dat in en rond Kabul ten minste twintig mensen bij de bombardementen zijn omgekomen. Volgens de ambassadeur van de Talibaan in Pakistan ging het daarbij uitsluitend om burgerslachtoffers. De Talibaan noemde de aanval een ,,terroristische actie''.

President Bush beloofde een ,,meedogenloze'' campagne toen hij gistermiddag de eerste fase aankondigde van de militaire reactie op de terreuraanslagen van 11 september in New York en Washington. ,,De strijd wordt nu gevoerd op vele fronten. Wij zullen niet aarzelen. Wij zullen niet moe worden.''

Talibaan-leider Mullah Mohammed Omar en Bin Laden zouden de eerste golf aanvallen hebben overleefd. Via de Arabische tv-zender Al-Jazira in Qatar heeft Bin Laden laten weten dat Amerika ,,nooit veiligheid en vrede'' zal kennen vóór er vrede in Palestina is. De oorlog van de ,,gelovigen tegen de ongelovigen'' was begonnen: ,,God heeft een voorhoede van moslims opgedragen Amerika te vernietigen''. De toespraak was eerder op de band opgenomen.

President Bush kondigde aan dat de operaties werden uitgevoerd in samenwerking ,,met onze onwrikbare bondgenoot Groot-Brittannië''. Bush zei dat hem militaire steun was toegezegd door onder meer Canada, Australië, Duitsland en Frankrijk. Volgens de Fransen zullen zij binnenkort meedoen.

Internationaal kreeg Bush brede bijval, onder anderen van de Russische president Poetin en Israëls premier Sharon, die zich zondag excuseerde voor zijn recente uitval naar president Bush. China, Zweden en Turkije uitten zorg, Iran en Irak veroordeelden de aanvallen. In Pakistan gingen duizenden mensen de straat op om te protesteren tegen de aanval.

Premier Kok werd nadat de acties waren begonnen gebeld door minister van Buitenlandse Zaken Powell. Kok noemde de aanvallen ,,noodzakelijk, maar onvermijdelijk''.

Amerikanen binnen en buiten de VS zijn gewaarschuwd dat de kans op vergelding groot is. Vice-president Cheney is naar ,,een veilige plek'' gebracht om de continuïteit van de staat te waarborgen.

Fundamentalistische moslims in Indonesië hebben Amerikanen en Amerikaanse belangen bedreigd; de kans bestaat dat Amerikanen geëvacueerd moeten worden. Ook in Pakistan bestaat het risico van heftige demonstraties; de regering heeft de leider van de Talibaan-gezinde moslims huisarrest gegeven. Minister Powell reist later deze week naar India en Pakistan om steun te werven.

Doel van de gisteren begonnen operaties was volgens minister Rumsfeld (defensie) duidelijk te maken aan de Talibaan dat onderdak bieden aan terroristen niet langer ongestraft kan; het steunen van anti-Talibaan-krachten om het machtsevenwicht te verleggen; het vergaren van inlichtingen voor toekomstige operaties en het verlenen van humanitaire hulp aan de door het Talibaan-regime onderdrukte bevolking.