Knoeien met lichamen

,,Na je dood is het afgelopen'', zegt een jonge vrouw met een vreemde glimlach. Ze heeft een licht Frans accent. ,,Daarom geloven wij in klonen en willen we het, als een manier om eeuwig te leven.'' Samen met vijftig andere vrouwen doet ze mee aan een wetenschappelijk onderzoek om als draagmoeder de eerste menselijke kloon te baren. De details heeft ze niet paraat, die kunnen we beter aan haar moeder vragen. ,,Misschien kent u haar wel, Brigitte Boisselier, de directeur van Clonaid?''

Het is het sterkste fragment uit Als herboren, de seizoensopening van DNW — rooksignalen uit de nieuwe wereld, die gaat over de maakbaarheid van het lichaam. De kijker heeft daarvoor met lichte verbijstering meermalen Brigitte Boisselier in actie gezien, met datzelfde Franse accent en een even merkwaardige glimlach. Als deskundige in een rechtszaal legde ze uit dat ze voor klonen is omdat ze `ouders wil helpen'. Dit is een moeder die haar eigen dochter glimlachend als proefkonijn gebruikt.

De beelden van Boisselier en haar dochter worden afgewisseld met fragmenten van de 24-jarige Elzabijn, die een borstvergroting wil. Ook zien we een bodybuilder die zijn dag met vijf gram creatine begint, en volgen we een kinderloos paar, van wie de man een erfelijke ziekte heeft, dat op zoek gaat naar een geschikte donor.

Plastische chirurgie, bodybuilding, IVF en klonen hebben allemaal met de perfectionering van het menselijk lichaam te maken, zo wordt duidelijk gemaakt: het begint met een kleine verbouwing en eindigt bij de gekloonde mens. Hoewel het een aardig idee is om de samenhang te willen laten zien, blijven de verhaallijnen helaas wat los van elkaar staan. De meeste aandacht gaat uit naar het klonen, alsof dit de eigenlijke documentaire is of had kunnen zijn.

Twee jaar geleden maakte de VPRO een mooi avondvullend programma rondom `de beperkingen van het eeuwige lichaam'. DNW doet deze avond in mini over met een documentaire die een kritische visie mist. Bij de fragmenten over klonen snak je naar een meer onderzoeksjournalistieke aanpak en achtergrondinformatie die je antwoord geeft op vragen als: hoeveel mensen als Boisselier zijn er eigenlijk? Wie zijn toch die glimlachende Franse vrouwen, die zich in naam van de wetenschap aanbieden als draagmoeder? Hoeveel krijgen zij betaald?

Vaag wordt gesuggereerd dat de farmaceutische industrie baat heeft bij de verdere grensverlegging. Er is angstige muziek, die duidelijk maakt dat de nieuwe `kolonisatie' van het lichaam behoorlijk eng is. Maar de beelden van het laboratorium van Boisselier zijn geruststellend. Het is er totaal uitgestorven. En dan is het de kijker, die, ook van verbazing, even moet glimlachen.

DNW, VPRO, Ned.3, 20.35-21.30u.