Kabinet spreekt steun uit voor acties

Het kabinet en alle politieke partijen in de Tweede Kamer met uitzondering van de SP hebben hun steun voor de vergeldingsacties van de Verenigde Staten en Groot-Brittannië op doelen in Afghanistan uitgesproken.

Premier Kok zei enkele uren na het begin van de aanvallen in een televisiegesprek dat deze onvermijdelijk waren. ,,We betreuren het buitengewoon dat deze situatie is ontstaan, maar we staan volledig achter deze actie'', aldus de premier, die ditmaal veel sneller acte de présence gaf dan na het begin van de oorlog in Kosovo in 1999.

Kok verklaarde dat Nederland zelf in militair opzicht nog niet bij de acties is betrokken. Het is echter volgens hem niet uitgesloten dat de Amerikanen en de Britten in een later stadium alsnog bij Nederland aankloppen met specifieke verzoeken om hulp. Kok noemde in dit verband mogelijke assistentie van de marine en steun op de Balkan in verband met een verminderde presentie van de Amerikanen en de Britten.

Desgevraagd zei de premier dat hij persoonlijk niet vooraf op de hoogte was gesteld van het begin van de acties. Ook minister Van Aartsen (Buitenlandse Zaken) was hierin niet van tevoren gekend, zo bevestigde zijn woordvoerder. Wel kreeg Kok in de loop van de avond nog een telefoontje van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Powell, waarin deze een korte toelichting op de acties gaf. Hij onderstreepte dat de acties op militaire doelen zijn gericht en de burgerbevolking zo veel mogelijk willen ontzien. Van Aartsen kreeg op zijn beurt een soortgelijk telefoontje van zijn Britse collega Straw.

D66-fractieleider De Graaf toonde zich ,,verbaasd en verrast'' dat Nederland niet vooraf was ingelicht over de vergeldingsacties. Ook SP-fractievoorzitter Marijnissen, die vreest dat de acties van de Amerikanen en de Britten tot een verdere escalatie leiden, was hierover ontstemd. GroenLinks, de partij die naast de SP als enige vooraf reserves had geuit over eventuele vergeldingsacties, verklaarde bij monde van het Tweede-Kamerlid Karimi dat het hier ,,vooralsnog niet negatief'' tegenover staat. ,,Het gaat duidelijk om een militair gerichte actie, zoals wij ook voor ogen hadden.''

Kardinaal Simonis stelde gisteravond dat het terrorisme iets is ,,dat de mensheid niet kan verdragen'', maar tegelijkertijd onderstreepte hij dat oorlog altijd iets verschrikkelijks is, omdat doorgaans vooral de armen van de wereld er het slachtoffer van worden.

In islamitische kring kunnen de acties op bijval rekenen. ,,We moeten extremistische uitingen van moslimgroeperingen zoals de Talibaan krachtig bestrijden'', aldus woordvoerder A. Tonca van de Samenwerkende Moskee-Organisaties Nederland (SMO). ,,Een terroristische daad is niet goed te keuren in de islam.''