Amerika moet Afghanistan weer willen opbouwen

Nu de militaire acties op doelen van Osama bin Laden en zijn organisatie Al-Qaeda in Afghanistan in volle gang zijn, staan de Verenigde Staten en hun bondgenoten voor twee opgaven. De eerste: het operationele succes maximaliseren. De tweede: politieke stabiliteit in Afghanistan garanderen.

De Verenigde Staten moeten kenbaar maken dat ze samen met een internationale coalitie van staten Afghanistan weer willen opbouwen zodra Osama bin Laden en Al-Qaeda zijn verdreven. Dat zal de kans op politieke stabiliteit in dit belangrijke, maar licht ontvlambare deel van de wereld aanzienlijk verbeteren.

Helaas weigert de regering-Bush tot nog toe zich daarop vast te leggen. ,,Wij houden ons niet bezig met de wederopbouw van landen'', aldus president Bush. Er zijn echter vier redenen waarom de president zich onomwonden moet uitspreken voor steun aan de wederopbouw van Afghanistan.

Ten eerste zal dit de positie binnen Afghanistan van zowel Bin Laden als de Talibaan verzwakken. De aanhang van Bin Laden en de Talibaan zal afnemen zodra duidelijk wordt dat zij niet alleen een aanval van de Verenigde Staten en hun bondgenoten uitlokken, maar ook pogingen om weer een functionerend land op te bouwen in de weg staan. Lang niet alle Afghanen staan achter Bin Laden (die geen Afghaan is) en de Talibaan. De VS moeten de verdeeldheid vergroten en de steun voor hun tegenstanders ondermijnen zodat ze effectiever tegen Bin Laden en de Talibaan kunnen optreden.

Ten tweede zal de publiekelijke toezegging Afghanistan te helpen opbouwen de steun van buurlanden aan acties van Amerika en zijn bondgenoten tegen Bin Laden en de Talibaan vergroten. Al meer dan twintig jaar heeft Afghanistan een fataal, destabiliserend effect op zijn buurlanden, met name Iran, Pakistan, Tadzjikistan en Oezbekistan. Het land vormt een voortdurende bedreiging voor de veiligheid en welvaart in de hele regio. Met een stabiel, vreedzaam Afghanistan in het vooruitzicht zullen de landen in dit deel van de wereld minder snel aan het twijfelen raken gedurende de huidige crisis.

Ten derde zal de belofte om Afghanistan weer op te bouwen voor eens en altijd bewijzen dat de acties van Amerika en zijn bondgenoten niet tegen moslims in het algemeen of Afghanen in het bijzonder zijn gericht, maar tegen een marginale groep extremisten. Hoe vervelend het ook is, de Verenigde Staten moeten inzien dat ze een chronisch imagoprobleem hebben in grote delen van de islamitische wereld, en dat dit imagoprobleem dodelijke gevolgen heeft. De Amerikaanse militaire operatie in Afghanistan zal zonder twijfel in delen van de islamitische wereld een averechts effect hebben. Het is van het grootste belang dat effect te minimaliseren om te voorkomen dat in de toekomst nieuwe Bin Ladens en Al-Qaeda's opstaan.

Tot slot zal de belofte Afghanistan weer op te bouwen – en dat ook werkelijk te doen – een stabiliserende werking hebben op dit deel van de wereld, dat een rechtstreekse bedreiging vormt voor de Amerikaanse nationale veiligheid. Het is in Amerika's eigen belang niet alleen de directe gevaren voor de veiligheid weg te nemen maar ook de oorzaken van de stabiliteitsproblemen in Afghanistan.

Herstel van de stabiliteit moet plaatsvinden onder auspiciën van een instelling die door de meerderheid van het Afghaanse volk, door buurlanden en de hele islamitische wereld als legitiem wordt erkend. De Verenigde Staten noch de NAVO komen daarvoor in aanmerking.

De Verenigde Naties moeten opdracht krijgen hierbij de leiding te nemen alsmede de middelen voor een economische en politieke wederopbouw. Ook relatief rijke landen die geen deel uitmaken van `de coalitie' zouden een bijdrage kunnen leveren. De VN-lidstaten zouden voorts bereid moeten zijn een vredesmacht in Afghanistan te stationeren zodra Bin Laden en Al-Qaeda uit beeld zijn verdwenen. Een vredesmacht is nodig om de stabiliteit in het land te garanderen en bescherming te bieden bij de uitgebreide, noodzakelijke hulpacties en wederopbouwwerkzaamheden.

President Bush moet nu internationale overeenstemming zien te bereiken om Afghanistan weer op te bouwen zodra de huidige crisis voorbij is, en hij moet zich daar publiekelijk over uitspreken voordat de militaire acties escaleren. Het is niet alleen terecht om te beloven Afghanistan weer op te bouwen, maar ook verstandig.

Michael Brown is verbonden aan het Centrum voor Vredes- enVeiligheidsvraagstukken aan de Universiteit van Georgetown. Chantal de Jonge Oudraat is verbonden aan de Carnegie Endowment for International Peace en is vicevoorzitster van Women in International Security.