Voedsel droppen boven de vijand

De Verenigde Staten willen voedsel droppen boven Afghanistan. Geen operatie zonder risico's.

De Verenigde Staten hebben aangekondigd om in het kader van een hulpprogramma van 320 miljoen dollar voedsel af te werpen boven vluchtelingenkampen in Afghanistan. Maar minister van Defensie Rumsfeld heeft er wel bij gezegd dat het afwerpen van voedsel alleen mogelijk is ,,als het het beperkte aantal luchtafweerraketten en het grotere aantal Stinger-raketten geen probleem meer vormen'.

Pentagon-woordvoerder Craig Quigley noemt het afwerpen van voedsel ,,een buitengewoon moeilijke onderneming'. In de nasleep van de Golfoorlog in 1991 kieperden transportvliegtuigen boven gevluchte Koerden in Noord-Irak zonder omhaal containers uit het laadruim. Deze operatie `Provide Comfort' had als eerste resultaat een dozijn verpletterde vluchtelingen. Latere `droppings', zoals boven Somalië, Bosnië, Rwanda, Haïti en Zaïre, verliepen al veel beter.

Er is een reeks methodes voor het afwerpen van voedsel. Vliegtuigen kunnen laag over de grond vliegend op een afgesproken plek pallets afgooien. Van grotere hoogte kunnen ze containers afwerpen die in de lucht uiteen vallen in kleine pakketjes. En ze kunnen ladingen aan valschermen laten dalen. Verder bestaan er parachutes die met behulp van het satellietnavigatiesysteem GPS naar een exacte plek kunnen worden gedirigeerd. Maar deze methode leent zich alleen voor het kleinschalig bevoorraden van commando-eenheden, niet voor het verdelen van voedsel voor naar schatting anderhalf miljoen vluchtelingen in Afghanistan.

Welke van deze methoden ook zou worden gekokzen, de Afghaanse luchtafweer vormt een groot probleem. De Talibaan hebben een allegaartje aan luchtdoelartillerie, batterijen oude SAM-2 en SAM-3 luchtafweerraketten van Sovjet-makelij en moderne Amerikaanse Stinger en Russische Igla luchtdoelraketten die vanaf de schouder zijn af te vuren.

De eerste twee luchtverdedigingssystemen zijn betrekkelijk eenvoudig uit te schakelen. Wanneer de SAM-batterijen de radar inschakelen kunnen ze direct worden beschoten met antiradarraketten van het type HARM. Amerikaanse en Britse toestellen die bijna dagelijks boven Irak vliegen bewijzen de onmacht van deze luchtdoelraketten.

Laag vliegende transportvliegtuigen zijn echter moeilijk te verdedigen tegen luchtdoelgeschut dat is uitgerust met nachtzichtapparatuur en vooral tegen de hittegevoelige Stinger-raketten. Transportvliegtuigen, zoals de Hercules, de Starlifter en de Galaxy, zijn weliswaar uitgerust met fakkels die de hittezoekende raketten kunnen misleiden. Maar perfect werken die niet. Tijdens de Golfoorlog en de opeenvolgende NAVO-operaties op de Balkan waren de meeste verliezen aan vliegtuigen te wijten aan deze raketten.

Minder een probleem vormt het voedsel zelf. Het Pentagon heeft laten weten dat al miljoenen voedselpakketjes klaar liggen. Het gaat om maaltijden gebaseerd op rijst, met genoeg calorieën om een persoon een hele dag op de been te houden. Dierlijke ingrediënten zijn er niet in verwerkt, zodat ze voor iedere religie `koosjer' zijn. In ieder pakketje zit een Amerikaans vlaggetje en een pamflet waarop staat dat deze voedzame doch simpele maaltijd wordt aangeboden door de VS.

Intussen bestaat ook het plan transistorradio's af te werpen boven Afghanistan. Dan zou de bevolking niet afhankelijk zijn van informatie van de Talibaan.