PvdA-bureau wil af van het marktdenken

PvdA-wetenschappers vinden dat er een einde moet komen ,,aan het ééndimensionale `markt, markt en nog eens markt'-beleid'' van de afgelopen jaren.

In plaats daarvan zou de overheid moeten zoeken naar een nieuwe, afgewogener balans tussen markt en staat.

Dat schrijft de commissie Van Thijn in een onlangs verschenen discussienotitie van de Wiardi Beckman Stichting, het wetenschappelijk bureau van de PvdA. Vandaag zou de partij onder meer over de notitie debatteren tijdens een Politiek Forum in Den Bosch.

De PvdA-denkers wijzen privatisering an sich niet van de hand, maar willen ,,het eenzijdig privatiseringsstreven'' doorbreken. ,,Wat een beperkt, maar nuttig beleidsinstrument was, is verworden tot een beleidsideologie.''

De commissie pleit voor een soort economische Derde Weg, een middenweg tussen markt en staat. De partij zoekt daartoe openlijk toenadering tot het genuanceerde marktdenken van socialisten Blair en Jospin, die reeds eerder pleitten voor ,,een markteconomie, geen marktmaatschappij''.

Van Thijn c.s. willen onder meer de toezichthoudende instanties (zoals de Nederlandse Mededingingsautoriteit, de Opta voor telecom en de DTe voor de energiesector) weer terug brengen bij de overheid. Ook de infrastructuur van monopolie-sectoren (stroom, Schiphol) moet in handen van de staat blijven. Ook vinden zij dat de Nederlandse overheid in Brussel meer op de rem moet staan en ,,de permanente bemoeienis'' van Brussel op het gebied van concurrentievervalsing niet klakkeloos moet tolereren.

De beide paarse kabinetten hebben zich te vaak te abstracte doelen gesteld (`Schiphol moet de wereldmarkt op') bij de privatiseringen, aldus de commissie.

Ook zijn vragen over de verhouding tussen overheid en toezichthouders en de politieke en juridische aansprakelijkheid van toezichthouders onvoldoende beantwoord. Financiële motieven hebben een net zo grote rol gespeeld bij de keuze tot privatisering als inhoudelijke doelstellingen. ,,Agendering van dit ingewikkelde vraagstuk zou een kabinet dat zoveel marktwerking in zijn beleid heeft gedaan niet hebben misstaan'', schrijft de commissie.

De PvdA is de laatste zeven jaar zelf medeverantwoordelijk geweest voor het kabinetsbeleid inzake marktwerking. Pas de laatste twee jaar begint de Kamer-fractie zich steeds openlijker te verzetten tegen deze trend.