De vier jaren van een exuberant gitarist

Jimi Hendrix, The Man They Made God is een mooie titel voor een documentaire over een visionair gitarist die ten onder ging aan de verwachtingen en mythes die de buitenwereld op hem projecteerde. Een mooi, hoewel op zichzelf niet dodelijk voorbeeld van die projecties is de manier waarop Hendrix' muziek uitgroeide tot de soundtrack van de protesten tegen de Vietnam-oorlog. Het door een lsd-roes geïnspireerde, cryptische Purple Haze uit 1967 raakte bij de Amerikaanse soldaten in Vietnam en bij de protest-generatie gevoelige snaren. ,,Het betekende wat je wilde dat het betekende'', zegt de commentaarstem. Hendrix, die eerder vrijwillig dienst nam in het Amerikaanse leger, was destijds helemaal niet tegen die oorlog. Pas later vielen hem de schellen van de ogen en verkrachtte hij uit protest het Amerikaanse volkslied op het Woodstock-festival, al verklaarde hij in de Dick Cavett Show dat hij het zelf een ,,best mooie'' uitvoering vond.

Terwijl militante zwarten hem zijn blanke publiek verweten, stond hij ook onder fikse zakelijke druk, vooral van de kant van manager Mike Jeffery die grote sommen geld naar de Bahama's sluisde (terwijl Hendrix op een gegeven moment een banksaldo had van acht pond, zeventien shilling en zes pence) en banden met de maffia had. Toen Hendrix in 1969 zijn Britse begeleidingsband de laan uitstuurde en met een aantal zwarte muzikanten druk, maar weinig productief aan het experimenteren was in een landhuis bij Woodstock, kreeg hij bezoek van Jeffery en twee, volgens een ooggetuige, bewapende mannen. Kort daarna trad hij weer op, om te beginnen in een New-Yorkse club met maffiaconnecties. In datzelfde New York haakte Hendrix' Britse vriendin Kathy Etchingham af toen er een drugsdealer verscheen met een vuurwapen in zijn koffer.

Op die manier liep het al snel erg uit de hand met Hendrix. Zoals alles in zijn rusteloze carrière snel ging. Tussen zijn aankomst in Londen, met niet veel meer dan een album van jazzmuzikant Rahsaan Roland Kirk in zijn bagage, en zijn dood in 1970 lag vier jaar, ongeveer de tijd die tussen twee U2-cd's ligt. In die tijd maakte hij genoeg muziek voor tientallen, meest postuum uitgebrachte platen.

De BBC-documentaire legt de nadruk op Hendrix' banden met Engeland, waar iets voor te zeggen valt. ,,Hij werd gemaakt en hij stierf in Groot Brittannië. Hij was van ons", zoals Animals-zanger Eric Burdon zegt. Volgens hem had Hendrix zelfs daar begraven willen worden.

De zwarte, flamboyant geklede en exuberant spelende Hendrix veroorzaakte een ware schok in het swingende Londen van 1966. Hij werd binnengehaald als een exotische held, een `wild man of Borneo' zoals de tabloid-pers hem doopte. Het racisme van de Amerikaanse samenleving, waarmee Hendrix vooral te maken kreeg tijdens zijn toernees in het zuiden als begeleider van artiesten als Little Richard en King Curtis, had hier geen vat op hem. Ook om die reden kan zijn bliksemcarrière opgevat worden als ,,de wraak van een r&b-muzikantje'', zoals Charles Shaar Murray mooi omschreef in zijn baanbrekende boek Crosstown Traffic.

In de film zit een zeldzaam fragment van Hendrix in dienst van de Isley Brothers, begin jaren zestig, maar daarvan krijgen we slechts enkele tellen te zien, zonder geluid nog wel. Dat is het probleem van de film. Hoewel er genoeg beeldmateriaal van de man in omloop is, zien we slechts overbekende flarden, waarin de muziek vaak niet eens parallel loopt met de beelden. In plaats daarvan zien we minder relevante beelden, of zou het werkelijk zo verhelderend zijn om een willekeurige lijkwagen door het beeld te zien rijden als het over Hendrix' dood gaat, of de straten van Nassau op de Bahama's als Jefferys financiële manipulaties aan de orde komen?

Zelfs de films die Jimi in zijn jeugd zag blijven ons niet bespaard, al zit daar nog een aardige kant aan. Volgens broer Leon probeerde Jimi de geluiden die hij in tekenfilms hoorde na te bootsen op zijn gitaar. De invloed van Felix the Cat op een van de grootste gitaristen van de vorige eeuw, dat is nog eens een verrassende invalshoek in een documentaire die de nodige sleutelfiguren (Eric Burdon, Hendrix' bassist Noel Redding, een stoet vriendinnen) aan het woord laat, maar verder vooral bekend terrein afgraast.

Jimi Hendrix, The Man They Made God, RTL5, zondag, 23.00-0.10 uur