VS geven Afghanistan extra geld en voedsel

Goed nieuws voor de hulpverleners aan Afghanistan. De verwachte exodus van vluchtelingen blijft nog uit. En de VS gaan meer geld uittrekken voor humanitaire hulp.

De Verenigde Staten gaan de humanitaire hulp aan Afghanistan drastisch opvoeren. President Bush kondigde gisteren aan dat de regering in Washington 295 miljoen dollar zal uittrekken voor de levering van voedsel en andere noodhulp aan Afghanistan. Nog eens 25 miljoen dollar gaat naar de opvang van Afghaanse vluchtelingen in Pakistan en de andere buurlanden van Afghanistan.

Het goede nieuws uit Amerika komt op een moment dat de VN-voedselorganistie WFP opnieuw is begonnen met het sturen van voedselkonvooien naar onder meer Kabul en Herat. De eerste vrachtwagens zijn inmiddels veilig aangekomen, nadat alle hulp op 12 september werd stopgezet, daags na de terroristische aanslagen in de VS.

WFP heeft daarnaast plannen ontvouwd om vanaf half november voedseldroppingen te houden in het midden van Afghanistan, in een moeilijk toegankelijk gebied dat met het invallen van de winter geheel onbereikbaar zal worden over de weg.

Een woordvoerder van de VN-organisatie zei gisteren in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad dat 30.000 ton voedsel zal moeten worden gedropt om 600.000 mensen in het betrokken gebied de winter door te helpen. De Verenigde Naties onderhandelen met de Talibaan over het garanderen van de veiligheid van de hulpvluchten. Zonder medewerking van de Talibaan kan het plan niet worden uitgevoerd.

Volgens waarnemers in Pakistan willen de VS met het verhogen van hun hulpbudget duidelijk maken dat de aangekondigde aanvallen op terroristische kampen in Afghanistan niet zijn gericht tegen de Afghaanse bevolking en hoopt men het Talibaan-regime, dat weigert de terrorist Osama bin Laden uit te leveren, verder te isoleren.

De verhoging van het hulpbudget is ook een directe reactie op de berichten dat de afgelopen weken in Afghanistan een massale vluchtelingenstroom op gang is gekomen uit angst voor Amerikaanse aanvallen.

Hulpverleners in Islamabad hebben slechts een beperkt beeld van de recente ontwikkelingen in Afghanistan. Alle Westerse hulpverleners hebben het land verlaten en contacten met achtergebleven lokaal personeel zijn moeilijk omdat de Talibaan kantoren hebben bezet en het gebruik van communicatieapparatuur hebben verboden. Maar de indruk is dat de nieuwe vluchtelingenstroom minder groot is dan aanvankelijk werd gemeld.

Enkele weken geleden nog zeiden WFP en de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR rekening te houden met de toestroom van mogelijk wel 1,5 miljoen vluchtelingen naar Pakistan, maar die zijn niet gekomen. Volgens hulpverleners is de situatie in de bestaande vluchtelingenkampen in Pakistan niet veel anders dan voor het uitbreken van de huidige crisis op 11 september.

Een rol speelt ook dat Pakistan de reguliere grensposten heeft gesloten voor personen zonder geldige reisdocumenten. Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken zei gisteren dat desondanks dagelijks gemiddeld 800 Afghanen de 2.500 kilometerslange grens weten over te komen. Tienduizenden staan te wachten om hetzelfde te doen, zei hij.

,,De vluchtelingen hebben de journalisten teleurgesteld. Ze zijn niet gekomen'', zegt een woordvoerder van WFP. Hij ontkent dat de VN-hulporganisaties paniek hebben gezaaid door een grote toestroom van nieuwe vluchtelingen te voorspellen. ,,We hebben alleen een worst case-scenario opgesteld en we hebben ons daarop voorbereid. Dat kun je ons moeilijk kwalijk nemen.''

Dat worst case-scenario kan nog steeds uitkomen als er aanvallen komen in Afghanistan, onderstreept hij. De VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR gaat daarom door met het zoeken naar en geschikt maken van plekken voor toekomstige vluchtelingenkampen. In nauwe samenwerking met de Pakistaanse overheid zijn 28 van dergelijke opvangplaatsen aangewezen. Ze liggen allemaal vlakbij de Afghaanse grens, in moeilijk toegankelijk gebied.

,,Pakistan doet er alles aan om ze zo ver mogelijk van de bewoonde wereld te houden en om te voorkomen dat nieuwkomers integreren in de omvangrijke Afghaanse vluchtelingengemeenschap die er al is. Er zijn zelfs signalen dat Pakistan vluchtelingen die soms al jaren in bestaande kampen zitten, wil dwingen naar de nieuwe kampen te verhuizen. Tegelijkertijd is Pakistan natuurlijk zeer ingenomen met de financiële hulp die nu uit het buitenland wordt toegezegd'', zegt een particuliere hulpverlener.

De extra hulp die president Bush nu voor Afghanistan heeft toegezegd, zal worden besteed via de hulpinstellingen van de VN en particuliere organisaties. Amerika was de afgelopen jaren al verreweg de grootste hulpdonor voor Afghanistan; zo'n 90 procent van de voedselhulp wordt betaald door de Verenigde Staten. Nu de verwachte nieuwe exodus uit Afghanistan (nog) niet op gang is gekomen, kan de VN-voedselorganisatie WFP zich weer concentreren op het sturen van voedsel naar Afghanistan zelf.

Daar is de situatie overanderd slecht. Naar schatting zes miljoen Afghanen zijn afhankelijk van buitenlandse voedselhulp. In sommige streken zijn de voorraden nagenoeg uitgeput. Door de aanhoudende droogte en het opgelaaide oorlogsgeweld in het noorden van het land zijn het afgelopen jaar meer dan een miljoen mensen uit hun woongebieden weggetrokken. De meesten verblijven in geïmproviseerde kampen in Afghanistan zelf.

,,We proberen nu uit alle macht vanuit Pakistan, Iran, Tadzjikistan en Turkmenistan genoeg voedsel het land in te krijgen voor de komende winterperiode'', zegt de woordvoerder van WFP.