Soms wil je niet warm klinken

Morgen in Ahoy', vanaf maandag op tournee en deze week een nieuwe single. Birgit Schuurman vreest te veel pretentie. ,,Ik zeg altijd `Ik zing', in plaats van `Ik ben zangeres'.''

In het boekje bij haar cd heeft Birgit Schuurman een jeugdfoto laten afdrukken. We zien een klein meisje met lang golvend haar en een uitbundige lach. Zo'n kiekje is eigenlijk overbodig, want in het gezicht van de volwassen Birgit (24) is het jonge kind nog makkelijk terug te vinden: in de blozende wangen, het scheefgehouden hoofd, de verbaasde blik.

Ook in haar presentatie heeft ze een onschuld die de meeste van haar collega's vreemd is. Op het podium draagt ze steevast een broek, en als ze af en toe toch een rokje kiest, moet er een broek onder zodat ze `ongestoord kan bukken'. Schuurman is geen rock-chick of glamourpoes, ze is een vrouw in wording. Dat blijkt niet alleen uit haar uiterlijk, maar ook uit de onzekerheid over wat anderen van haar vinden, en over haar status als zangeres. ,,Ik zeg altijd `Ik zing', in plaats van `Ik ben zangeres'.'' vertelt ze. ,,Anders vind ik het zo hoogdravend klinken.''

Birgit Schuurman was al bekend voordat afgelopen zomer haar cd Few Like Me uitkwam. Als de jongere zus van soapster Katja Schuurman, als tv-presentatrice en als het meisje in de clip van Abels nummer-1 hit Onderweg. Nu wil ze nog maar om één reden gekend worden: haar muziek. Na jaren zangles en gedoe met muzikanten in de studio staat ze tegenwoordig aan het hoofd van een zeskoppige band. Morgen speelt de groep op het Pepsi Pop-festival in Ahoy' en maandag begint Birgit Schuurmans tournee met covers van Lenny Kravitz, in het kader van de `Marlboro Flashback'-serie.

De meeste liedjes op de cd Few Like Me zijn rock-achtig zonder massief te worden. Schuurman zingt gemeen en energiek. Maar ze kan meer met haar stem. Onlangs zong Schuurman in het AT5-programma De Zwoele Stad samen met haar gitarist een akoestische versie van hun nummer Cruising. Het werd een prachtig sober liedje waarin haar lichte stem soms ijzingwekkend verlaten klonk.

Nu is ze thuis, in de Jordaan in Amsterdam. Ze wilde geen afspraak in een café, want `dan denken al die mensen vast weer van alles over me'. Ze woont samen met haar vriend Kaja Wolffers in een vrolijk huis met harige meubels, Maria-beeldjes en allerlei hartvormige accessoires. De boekenkast verraadt een brede belangstelling: van het verzamelde werk van Kafka tot De Uren van Michael Cunningham en flink wat boeken van Jamie Oliver, The Naked Chef. Op deze vroege ochtend wordt Schuurman wakker met behulp van de nieuwste cd van Muse die op volle sterkte door het huis dreunt. Koffie drinkt ze niet.

Ze is de avond tevoren naar een optreden gaan kijken van de Nederlandse band Green Lizard die covers van Nirvana speelde. Ze houdt van rock. Haar grote voorbeeld, toen ze op haar zestiende serieus koos voor de muziek, was Alanis Morissette. ,,Wat niet wil zeggen dat mijn stem het best tot zijn recht komt in dat genre,'' zegt ze. ,,Hij klinkt het warmst in rustige liedjes als Cruising en Lover. Maar soms wil je helemaal niet warm klinken. Liever zeikerig of boos.''

Céline Dion

Schuurman had vroeger zangles van jazz-zangeres Denise Jannah, en nu van Kees Taal. ,,Hij leert me hoe het voelt op het moment dat ik verkeerd zit. Zodat ik dat kan herkennen, en snel corrigeren. Hij hamert er op dat ik ontspannen ben. Dat je niet van die strakke kabels in je hals mag hebben. Soms houdt hij plotseling een spiegel voor mijn gezicht. Dan zie ik daar zo'n lelijke Céline Dion-kop, helemaal verwrongen. Dat is fout. Als het lekker gaat zie ik er rustig uit.'' Bij sommige liedjes haalt ze wegens ademgebrek nauwelijks het einde, vertelt ze. ,,Maar ligt dat aan mijn techniek, of moet ik gewoon vaker naar de sportschool?''

Dan begint ze lachend over haar aanschaf van afgelopen nacht: de plotseling onmisbaar lijkende `AbTronic' die ze via TelSell heeft besteld. ,,Geweldig toch, zo'n ding aan een snoer om je buik. Je kunt hem overal bij om en door het getril wordt alles weer slank.'' Ze trekt haar T-shirt omhoog en wijst op niet-bestaande vetrollen. ,,Als je eens wist hoeveel popmuzikanten erbij zweren!''

Schuurman heeft nu de band waarvan ze altijd had gedroomd, en de aandacht voor haar cd Few Like Me groeit gestaag. Toch is haar carrière niet probleemloos begonnen. Het bij platenmaatschappij Virgin verschenen Few Like Me is zelfs niet eens haar eerste cd. Eerder nam ze voor Universal Music een volledige cd op die, na uitbreng van drie singles, als geheel op de plank bleef liggen. ,,Ik zou er nu ook niet meer achter staan. Er zat geen rode lijn in. Wat country, een rocknummer, een ballad. Allemaal leuk, maar geen geheel.''

De cd kwam nooit uit omdat de singles niet genoeg `deden' en dan heeft het voor een platenmaatschappij geen zin om een dure campagne op te zetten. Bovendien kwamen er bij Universal steeds andere mensen die Schuurmans plaat moesten begeleiden. ,,Op een gegeven moment zat er iemand die gewoon niets in mij zag.'' Na anderhalf jaar cd opnemen en wachten op de release, besloten beide partijen om de werkrelatie te verbreken.

Over de gefnuikte verwachtingen van toen doet ze niet dramatisch. ,,Het is net als een student die eerst rechten doet en na een jaar overstapt op psychologie. Ik ben gewoon iets anders gaan doen, dat beter bij me past.'' Ze zocht en vond een nieuwe band, nieuwe liedjes, andere songschrijvers, en een nieuwe platenmaatschappij, Virgin, die haar vrij laat om alles – van liedjes tot clips zelf te bepalen. De derde single, Lover, verscheen deze week. De clip maakte Schuurman samen met haar vriend, die soapregisseur is.

Underground

Op het Pepsi Pop-festival van morgen, in Ahoy', spelen Atomic Kitten en K-Otic, prefab-acts die vaak optreden met een tape in plaats van muzikanten. Met haar serieuze aanpak past Schuurman daar niet tussen, zeg ik. Ze is het er niet mee eens. ,,Ik kan daar een heleboel jonge mensen bereiken die niet 's avonds laat naar een zaaltje als Tivoli komen. Waarom zou ik me alleen op het zogenaamde Lowlands-publiek richten? Ik hoef niet bij de underground te horen. Ik word zo moe van mensen die zich op de borst slaan: `Wíj zijn underground, wij zijn apart, want niemand kent ons'. Pepsi Pop is voor mij een goeie promotie. Ik mag maar drie nummertjes spelen, maar de beelden worden daarna eindeloos herhaald op de clipzenders.

,,Niet dat het eervol is om daar te staan. Het publiek vindt alles even mooi. Als Jan de Weerman opkomt gaan ze ook uit hun bol. Maar ik veroordeel het niet. Ik ga gewoon spelen. Er zijn genoeg andere dingen waarvoor ik wel bedank. Dingen die te veel om mijn persoon draaien, en niet om mijn muziek. Vragen ze me bijvoorbeeld om een Doe Land te komen openen, zo'n doe-het-zelf-zaak. Dan denk ik: Hoe kómen ze bij mij? Wat heb ik met klussen te maken? Echt niks. Leuk hoor, die ƒ 10.000,-. Makkelijk verdiend. Maar toch weet ik dat ik het niet moet doen.''

Al voordat ze een cd had gemaakt was ze huiverig om haar naam te associëren met tv. Toen haar werd gevraagd om programma's te presenteren koos ze iets voor kinderen, om niet voor iedereen `Birgit van de tv' te worden. Aanbiedingen om te acteren in films wijst ze voorlopig af. ,,Mensen kenden mij de laatste jaren al van naam en van gezicht, maar ze wisten niet wat ik eigenlijk deed.''

Wat anderen van haar vinden en over haar denken houdt haar altijd bezig, ook los van het zingen. ,,Het is een soort zelfbescherming, denk ik.'' Allerlei dingen mag ze niet van zichzelf, ze is beducht dat ze zich te veel verbeeldt.Als we het hebben over haar belangstelling voor acteren, zegt ze: ,,Het lijkt me leuk, al is het niet mijn eerste doel. Want ik ben geen actrice. Ik ben zangeres.'' Ze kijkt blij verrast. ,,Hee, daar zeg ik het zomaar.''

`Few Like Me' is verschenen bij Virgin (7243 8106512). Birgit Schuurman en band treden morgen op bij Pepsi Pop in de Ahoy', Rotterdam. De tournee `Birgit flashbacks to Lenny Kravitz' begint op 8 oktober in Stairway To Heaven, Utrecht. Inl: www.birgitschuurman.nl.