Nederlandse musea

Kunstredacteur Marianne Vermeijden reageerde in de krant van 25 september op een betoog van mij tegen Amerikanisering van Nederlandse musea (NRC Handelsblad, 10 september). Aanleiding was een particuliere schenking van 250.000 gulden aan het Amsterdamse Stedelijk Museum ter financiering van de najaarstentoonstelling Eye Infection. Alhoewel Vermeijden het tegendeel suggereert, ben ik net als zij bijzonder enthousiast over dit particuliere initiatief. De inzet van de discussie is niet of de rol van particulieren in de Nederlandse kunstwereld moet worden vergroot daarover is de laatste jaren consensus ontstaan maar op welke manier dat moet gebeuren. Mijn stelling luidt dat de twee belangrijkste elementen uit het Amerikaanse museumstelsel, te weten een grote invloed van particulieren via de bestuursraad alsmede ruime belastingaftrekbaarheid van particuliere donaties aan musea, niet moeten worden overgenomen. De overheid geeft daardoor niet alleen invloed op de besteding van belastinggeld uit handen, ook bestaat het gevaar dat vermogende kunstverzamelaars via deze bestuursraad te grote invloed uitoefenen op het museumbeleid.

Verminderde publieke controle op de besteding van belastinggeld lijkt voor Vermeijden geen probleem te zijn. Verder hebben bestuursraden van Amerikaanse musea volgens haar helemaal geen invloed op het Amerikaanse tentoonstellingsbeleid. Althans, dat concludeert Vermeijden uit interviews die zij vorig jaar voor deze krant afnam met stafleden van het Museum of Modern Art in New York. Is Vermeijden dan werkelijk zo naïef om te verwachten dat stafleden van het museum de vuile was gaan buitenhangen in interviews met de pers?

Opvallend is overigens dat een van Vermeijdens gesprekspartners, conservator Robert Storr, enkele jaren geleden in de Washington Post betoogde dat particuliere donaties tekortschieten voor een gezond kunstbestel. Niet alleen zijn curatoren daar enorm veel tijd kwijt aan het lospeuteren van geld, ook zijn de belangen van particuliere geldschieters lang niet altijd in overeenstemming met die van het museum.