De invasie als televisiedrama

Heel wat fanfares gingen aan de tiendelige serie Band of Brothers vooraf. Het is, met een budget van 120 miljoen dollar, de duurste televisieserie die ooit werd gemaakt. Steven Spielberg en Tom Hanks zijn de producenten. Hanks regisseerde bovendien een aflevering. Er zijn 500 sprekende rollen en meer dan 10.000 figuranten. En tijdens de opnamen van de derde aflevering meldde de afdeling speciale effecten, dat er nu al méér vuurwerk was gebruikt dan in de complete Saving Private Ryan. Zo veel ophef kan alleen maar contraproductief zijn.

Maar de eerste reacties maken nieuwsgierig. Band of Brothers vertelt de waar gebeurde belevenissen van het 506ste regiment van de 101st Airborne Division van het Amerikaanse leger tijdens de Tweede Wereldoorlog – van de training, via de landingen in Normandië tot en met de inval in het verlaten Adelaarsnest van de Führer en de bevrijding van het concentratiekamp Dachau. Spielberg en Hanks kwamen op het idee, toen ze tijdens het werk aan hun bioscoopfilm Saving Private Ryan op een boek over het legeronderdeel stuitten.

Onmiddellijk was duidelijk dat zo'n episodisch verhaal zich meer voor een tv-serie leent dan voor een aaneengesloten film. Hun project vond onderdak bij het Amerikaanse abonneekanaal HBO, dat graag prestigieus drama maakt. En de BBC betaalde mee; na een persoonlijke lobby van Tony Blair bij Spielberg en Hanks, werd besloten de opnamen te maken op een leeg vliegveld van British Aerospace. Daar verrezen elf verschillende steden en dorpen.

HBO begon Band of Brothers op 7 september uit te zenden, niet wetend dat deze geschiedenis van Amerikaans patriottisme een week later, vanaf de tweede aflevering, met andere ogen zou worden bekeken. De BBC volgt vanaf vanavond, op het tweede net. Hoewel de reeks aanvankelijk voor de vlaggenschipzender BBC 1 was bedoeld, besloot de leiding na het zien van de eerste afleveringen dat hier geen sprake was van kijkvoer voor het grootst mogelijke publiek.

Misschien verklaart dat ook de uiteenlopende reacties. Aan de Amerikaanse kant waren er reserves. ,,Als je twee uur kijkt en je weet nog steeds niet helemaal zeker wie de belangrijkste personages zijn, is er iets mis'', aldus Tom Shales van The Washington Post. Daarentegen schreef de Engelse criticus Mark Lawson lovend in The Guardian dat de serie niet is overgoten met Spielberg-sentiment: ,,Band of Brothers behandelt de personages èn het publiek als volwassenen.'' De soldaten ogen in elk geval authentiek: ze plunderen, maken antisemitische kwinkslagen, drinken te veel, en schieten soms meer Duitsers dood dan strikt noodzakelijk is.

Wat aan Engelse kant wel een beetje schrijnt, is het ontbreken van soldaten uit andere geallieerde landen. Deze oorlog gaat tussen de Amerikanen en de Duitsers. Er doen wel Engelse acteurs mee, maar ook die spelen Amerikanen.

Band of Brothers, BBC2, 21.30-23.20u.