Vooral goede bedoelingen na cafébrand in Volendam

Met de hulpverlening voor de slachtoffers van de cafébrand in Volendam ging veel mis, gaf het kabinet gisteren toe tijdens een debat met de Tweede Kamer. Ook is van vele goede bedoelingen met een beter preventiebeleid nog weinig terechtgekomen.

De traag op gang gekomen hulpverlening na de nieuwjaarsbrand in Volendam heeft geen negatieve gevolgen voor de slachtoffers gehad, zei minister E. Borst (Volksgezondheid) gisteren in de Tweede Kamer. Maar een volgende keer kan dat anders zijn, zo waarschuwde ze.

Structurele verbeteringen in de hulpverlening zijn absoluut noodzakelijk. Alleen vergt dat tijd. Ziekenhuizen en ambulancediensten horen regelmatig rampoefeningen te houden. Alleen gebeurt dat in de praktijk nauwelijks. Ziekenhuizen hebben daar ooit zelfs geoormerkte budgetten voor gekregen. Maar Borst heeft van geraadpleegde ziekenhuisdirecteuren inmiddels begrepen dat zij die budgetten in hun begrotingen niet eens weten te vinden, laat staan dat die oefeningen ook inderdaad gehouden worden. Oefeningen, zo gaf ze verder aan, vergen bovendien de inzet van extra personeel, terwijl ziekenhuizen met tekorten kampen.

Hoe op te treden tijdens rampen hoort tussen de oren te zitten, aldus de minister. ,,Maar dat is over de hele linie niet het geval.' De inspectie voor de volksgezondheid hoort erop toe te zien dat die oefeningen plaats vinden. Maar Borst gaf toe dat dergelijke controles voor die inspectie pas sinds kort ook een prioriteit zijn.

Onvoorbereid optreden in situaties als in Volendam kan tot dramatische incidenten leiden. Wie registreert de slachtoffers en informeert de nabestaanden? Gemeente of politie. In die dramatische nacht werd dat niet gecoördineerd. Borst heeft met dertien van de veertien moeders gesproken wier kind bij de brand zijn omgekomen. Een moeder vertelde haar hoe ze die nacht naar een ziekenhuis ergens in het land werd gestuurd, terwijl haar kind dood in Volendam lag. ,,Schrijnend', aldus de minister.

Maar driekwart jaar later is de situatie niet veel beter. Na die nieuwjaarsnacht was er veel kritiek op het aan de grond houden van de traumahelicopter van het VU-ziekenhuis omdat milieuregelgeving de inzet in Volendam verbood. Onaanvaardbaar was de heersende mening. Maar de benodigde Algemene Maatregel van Bestuur om daar een einde aan te maken, is er nog niet. Minister Pronk komt daar binnenkort mee naar het kabinet, aldus Borst. ,,Ik weet niet of Pronk oktober haalt. En daarna gaat die maatregel naar de Raad van State.'

Ook staatssecretaris G. de Vries maakte duidelijk dat slagvaardig veiligheidsbeleid taaie en vooral complexe materie is. Een commissie brengt volgend jaar verslag uit hoe het woud aan regelgeving op dat terrein beter gestroomlijnd kan worden. Want in de huidige praktijk komt het voor de Keuringsdienst voor Waren in de keuken van restaurants blusmateriaal verbiedt, terwijl de brandweer dat juist weer verplicht stelt.

De Vries noemde de reorganisatie waarbij de werkzaamheden van brandweer, politie en ambulancediensten beter op elkaar worden afgestemd, een lastig probleem. ,,Dat proces is in heel Nederland aan de gang, maar dat vergt heel veel overleg.' Zo zijn er volgens de staatssecretaris bij de vorming van die nieuwe bestuursindeling `knelpunten' in de regio's Haarlemmermeer, Gelderland/Overijssel en Noord-Brabant. De Vries gaf aan er mogelijk binnen een paar maanden uit te komen. Wetgeving om die nieuw te vormen veiligheidsregio's, waarbinnen de grenzen van politie, brandweer en ambulancediensten samenvallen mogelijk te maken, wil de staatssecretaris begin volgend jaar indienen. Maar de daarbij behorende bestuurlijke top zal langer op zich laten wachten. Daarvoor moet eerst het advies worden ingewonnen van de Raad voor het Openbaar bestuur en dat komt vermoedelijk op zijn vroegst in 2003. De Vries waarschuwde voor het opnieuw oplaaien van debat als ook de vorming van een nieuw bestuurlijk stelsel daarin wordt gebracht. ,,We hebben in het verleden niet altijd positieve ervaringen gehad bij discussies over bestuurlijke operaties.'

Kamerbreed ondersteunden de fracties een motie van PvdA-woordvoerster M. Wagenaar waarin voor de Volendam-slachtoffers eenzelfde financiële compensatieregeling in het vooruitzicht wordt gesteld als voor die in Enschedé. Dat geldt niet alleen voor materiële, maar ook voor immateriële schade. De Vries aarzelde eerst om daarmee in te stemmen omdat hij niet bereid is om te praten over smartegeld of compensatie voor gederfde levensvreugde. Toen Wagenaar duidelijk maakte dat zij doelde op compensatie voor materiële én psychische letselschade, liet De Vries zijn twijfels varen.

Gerectificeerd

Letselschade

In het artikel Vooral goede bedoelingen na cafébrand in Volendam (in de krant van donderdag 4 oktober, pagina 2) staat dat het Tweede-Kamerlid M. Wagenaar tijdens het debat over het rapport van de commissie-Alders (PvdA) immateriële schadevergoeding heeft bepleit voor de slachtoffers van de brand in de nieuwjaarsnacht. Wagenaar bepleitte vergoeding voor geleden materiële en psychische letselschade.

In het debat noemde zij weliswaar psychische letselschade immaterieel, maar een woordvoerder van Binnenlandse Zaken onderstreept dat psychische letselschade geen immateriële letselschade is. Staatssecretaris G. de Vries beklemtoonde tijdens het debat de opvatting van het kabinet dat er, net als in Enschede, ,,geen ruimte is voor vergoeding van immateriële schade'.