`Schiphol-rapport mist onderbouwing'

Deskundigen maken gehakt van het milieueffectrapport voor Schiphol. Uit niets blijkt dat lawaai en veiligheid op de luchthaven zoals beloofd zullen afnemen.

De milieudeskundigen die zich de afgelopen drie weken in recordtempo hebben gebogen over het concept-milieueffectrapport (MER) voor Schiphol zijn er niet uitgekomen. Nergens hebben ze kunnen ontdekken hoe minister Netelenbos (Verkeer en Waterstaat) tot haar bewering komt dat de ingebruikname van de vijfde start- en landingsbaan niet meer maar evenveel of zelfs minder vliegtuigherrie tot gevolg zal hebben. De commissie die het MER beoordeelde heeft evenmin het antwoord gevonden op de vraag hoe de minister de stelling kan poneren dat met meer vluchten van zwaardere vliegtuigen de kans op een vliegtuigongeluk de komende jaren niet stijgt maar daalt.

De term broddelwerk viel gisteren nog net niet op de burelen van de Utrechtse commissie, die jaarlijks 160 milieurapporten op haar bureaus krijgt. Maar VVD-senator en commissievoorzitter ir. Niek Ketting liet wel ondubbelzinnig blijken dat het ministerie een concept-milieuffectrapport heeft afgeleverd waar weinig van deugt. ,,We hebben geen reden om te veronderstellen dat er moedwillig verkeerde stellingen worden betrokken, maar als je kijkt waar deze stellingen op zijn gefundeerd, dan is het antwoord niet te vinden. De beweringen worden in dit rapport niet hard gemaakt'', aldus Ketting, voormalig directievoorzitter van de Samenwerkende Elektriciteits Productiebedrijven (SEP).

Eerst maar eens de geluidbelasting. Je kunt het huidige stelsel van milieuregels voor Schiphol best op gelijkwaardige wijze vervangen door een duidelijker en beter handhaafbaar stelsel. Dat is immers het doel van de wetswijziging die de uitbreiding van Schiphol mogelijk moet maken. Maar dan moet je wel meer meetpunten in een veel wijder gebied instellen dan de minister nu voorstelt. En dan moet je bovendien niet het totaal aan geproduceerd geluid in de `stolp' over Schiphol berekenen zonder acht te slaan op waar mensen wonen. De klacht van Schiphol was toch dat de luchthaven onnodig gestraft wordt als boven een aardappelveld de geluidsnorm wordt overschreden? Waarom geldt dat dan niet voor straks?

Dan de veiligheid. Wellicht zal de kans op een groot ongeluk dalen, ondanks het toenemend aantal vluchten met bovendien zwaardere toestellen. Dat zou mooi zijn, zegt Ketting, en misschien zien wij er ten onrechte een tegenstrijdigheid in. Maar dat wordt in het milieurapport nergens onderbouwd. Waarom niet gewoon dat risico met de bestaande normen berekenen? ,,We begrijpen het gewoon niet.''

De commissie maakt, kortom, gehakt van het milieueffectrapport. Enigszins merkwaardig komt dat wel over. Na jaren discussie over milieugrenzen komt uitgerekend een adviesorgaan, luttele dagen voor een cruciaal debat in de Tweede Kamer over de uitbreiding van de luchthaven, op het idee om bij het meten van geluidhinder rekening te houden met de ligging van woningen. Hoe is het mogelijk dat afgezien van de milieubeweging niemand eerder op dat idee kwam? Dat weet Ketting ook niet. En trouwens, was het wel de bedoeling van de wetswijziging om voortaan op iedere straathoek het geluid te meten? Ketting stelt dat alleen door gerichte metingen gefundeerde uitspraken mogelijk zijn over het aantal mensen dat ernstig wordt gehinderd. Vandaar de alternatieve norm, en die is hard nodig. Er is ,,constructief'' met de minister en haar ambtenaren overlegd over de bezwaren tegen het milieurapport. En het is ,,mooi'' dat de minister heeft beloofd om alles in het definitieve MER nog eens extra goed uit te leggen, compleet met berekeningen van het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium en TNO. ,,Maar we hebben van het bevoegd gezag geen argumenten gehoord die ons doen twijfelen aan onze nieuwe norm.''

Even bevreemdend is dat op het nippertje milieudeskundigen moeten vaststellen dat de geluidnormen straks niet in overeenstemming zijn met een Europese richtlijn voor omgevingslawaai die juist wel rekening houdt met woningen. Ketting: ,,Ik zie het lijk al drijven. Straks moet alles weer anders, omdat we niet hebben voorgesorteerd.''

Ketting wil overigens wel gezegd hebben dat hij er alle begrip voor heeft dat PvdA-minister Netelenbos met grote spoed de wijziging van de Wet luchtvaart door de Tweede Kamer wil krijgen. Het gaat hier immers om een miljardeninvestering ten behoeve van een uiterst belangrijke economische sector. ,,Stel je voor dat er op Schiphol een vijfde baan komt zonder dat deze wet zou zijn aangenomen. Dan zou er gevlogen moeten worden volgens een volstrekt obsoleet milieunormenstelsel. Dat zou catastrofaal zijn.''

En nogmaals: de commissie heeft geen redenen om de minister van kwade bedoelingen te verdenken en zoals de milieubeweging te beweren dat een onderbouwing bewust is weggelaten om Schiphol te kunnen laten groeien. Ketting: ,,De milieubeweging zit hier enkele honderden meters verderop in Utrecht. Wij zijn onafhankelijk. Wij houden van iedereen even veel.''