Puzzelen

Ik liep gisteren een zaal van de Nieuwe Kerk in Amsterdam binnen en ik zag iemand met talent. Altijd een prettige gewaarwording. Het was op een gebied dat mij tot dusver nogal onbekend was: dat van de denksport.

Talent herken je aan het vanzelfsprekende gemak waarmee iemand met zijn gave omspringt. Saskia Balmaekers, een 21-jarige vrouw uit het Limburgse Meerssen, is zo iemand. Vorig jaar won zij het puzzelkampioenschap van de Denksport-bladen (47 titels, totale oplage 1 miljoen per maand, 65 procent van de afnemers is vrouw). Dit jaar mocht Saskia haar titel verdedigen tegen 13 uitdagers uit heel Nederland, die zich uit een leger van 8.000 kandidaten via voorronden hadden opgewerkt.

De sfeer in de zaal was vriendelijk vooral familieleden onder de toeschouwers maar de wedstrijd was bloedserieus. De deelnemers zaten als examinandi achter tafeltjes, en ze moesten vijf puzzels in zeer beperkte tijd oplossen: Zweedse puzzel (5 minuten), cijfercode (15 minuten), vier korte gevarieerde puzzels (10 minuten), doorloper (10 minuten), kruiswoordpuzzel (10 minuten).

Het hele gebeuren werd geleid door Victor Reinier, acteur en tv-presentator (`Lucky Letters'). Hij moest er iets leuks van maken, en dat hebben we geweten. Terwijl de deelnemers zaten te ploeteren op hun opgaven, danste Reinier vrolijk tussen hen rond. Hier legde hij een handje op een schouder, daar maakte hij een grapje, keek mee naar de opgaven, vroeg hoe het ermee stond. Reinier had niets van topsport begrepen, anders zou hij geweten hebben dat opperste concentratie daarbij een vereiste is. Dat geen van de deelnemers opstond om hem een geweldige schop onder zijn kont te geven, was een van de mirakels van de middag.

Een ander mirakel was Saskia.

Zij zat op de voorste rij en kreeg de meeste aandacht van Reinier. Daar kwam-ie weer: handje, lachje, praatje. Saskia bleef vriendelijk, ze schonk hem haar brede, nog geheel onbedorven glimlach, gaf een kort antwoord en ging weer aan het werk. Dat gaat fout, dacht ik nog, en begon plaatsvervangend te zweten toen ik nog eens goed naar Saskia's bontgestreepte wintertrui keek.

Het einde van het kampioenschap naderde, de deelnemers zaten over hun kruiswoordpuzzel gebogen. Er waren nog drie minuten te gaan toen Saskia opveerde. Klaar. Haar houding straalde niet zozeer triomf uit ze kéék niet eens naar haar voortzwoegende concurrenten alswel ongeschokt zelfvertrouwen. Haar vriendelijke, ronde gezicht glansde. Ze knikte lachend naar de zaal. We hadden nog lang naar haar willen kijken, maar toen ging Reinier weer voor haar staan.

Een halfuurtje later maakte de jury de winnaar bekend. Saskia natuurlijk. Ik vroeg haar of zij zo iemand was die dagelijks uren zat te oefenen. Helemaal niet, sprak het natuurtalent, soms puzzelde ze wekenlang niet. Lezen vond ze leuker dan puzzelen. Ze had het bovendien al druk genoeg met haar studie, vrijetijdswetenschap in Tilburg.

's Avonds heb ik een paar van die puzzels geprobeerd. Het werd oorlog met mezelf, een vreselijk bloedbad waarin ik reddeloos ten onder ging.