Na de Melkertbaan: de Vermeend-recessie

Het IMF, de OESO, de Nederlandsche Bank, het Centraal Planbureau. Willem Vermeend. Naast de vier officiële instanties die met regelmaat de economische vooruitzichten peilen en modelleren, heeft Nederland er een vijfde bij. Vermeend, minister van Sociale zaken en Werkgelegenheid (SZW), stuurde deze week een vertrouwelijke notitie naar de sociale partners waarin een geheel nieuw scenario prijkt voor de economie in dit jaar en het volgend jaar. De 2 procent economische groei waar het CPB voor deze twee jaar officieel nog mee rekent, is een steeds wankeler basis voor onderhandelingen. En dus is Vermeend zelf maar aan de slag gegaan.

Volgens zijn basisscenario groeit de economie in 2001 met 1,7 procent, en in 2002 nog maar met 1,1 procent. De boodschap aan de werknemersorganisaties is duidelijk: matig de looneisen, want er is zwaar weer op komst. Nu kan er met gebruik van de modellen van het CPB of de Nederlandsche Bank naar hartelust worden gestoeid met allerlei variabelen. De uitkomst is het resultaat van de vooronderstellingen die er in worden gestopt. Even interessant als de hoogte van de ramingen waar Vermeend op uit komt, zijn de implicaties voor het veronderstelde verloop van de conjunctuur.

In de eerste helft van dit jaar groeide de economie met 1,5 procent op jaarbasis. Om dit jaar gemiddeld nog op Vermeends 1,7 procent uit te komen, moet de economie in het derde en het vierde kwartaal licht opleven. Dat kan natuurlijk, maar dan komt de voorspelde 1,1 procent groei in 2002 wel in een vreemd daglicht te staan. Om op zo'n laag percentage over heel 2002 uit tekomen, zal de groei in dat jaar alle vier kwartalen gemiddeld rond de nul moeten bedragen ten opzichte van het kwartaal daarvoor.

Een opleving nu, gevolgd door een langdurige stagnatie volgend jaar. Dat impliceert een conjunctuurverloop dat 180 graden verschilt van alle `officiële' ramingen van andere instanties tot nu toe. Die gaan juist uit van aanvankelijke zwakte, gevolgd door een herstel in de tweede helft van volgend jaar. Zo'n herstel in de tweede helft van 2002 is wel in Vermeends raming in te passen. Maar dan is er in de eerste twee kwartalen van volgend jaar een flinke recessie – in dit geval tweemaal een krimp van bijna een procent ten opzichte van het vorige kwartaal – nodig om de zaak kloppend te houden.

Oud-minister van SZW Melkert had zijn banen, de huidige bewindsman kan zijn naam geven aan de `Vermeend-recessie': een economische malaise waarvan een kabinetslid zelf veronderstelt dat hij precies middenin de verkiezingen valt.