Gezocht: raadgevers

Ooit wilde Joop ter Heul aan het toneel en haar vriendinnen, verenigd in de Jopopinoloukicoclub, stonden pal achter haar. Haar vader niet: ,,Het zou voor jou, met jouw karakter, één grote teleurstelling geworden zijn. Dat zie je nu nog niet in natuurlijk.'' Toen Joop dat later wel inzag, was ze blij met zo'n vader als raadgever.

Velen zullen zich, bij de aanblik van inmiddels een reeks ex-CDA-functionarissen, verbijsterd hebben afgevraagd wie in vredesnaam de raadgever van Marnix van Rij was gedurende de afgelopen maanden. ,,Hoe kan het zijn dat een partijvoorzitter zonder parlementaire ervaring de ambitie heeft lijsttrekker te worden. Daarvoor moet je toch wel heel ver naast je schoenen lopen'', aldus De Groene Amsterdammer.

De vraag is eerder: hoe is het mogelijk dat het niemand in de top van het CDA is gelukt dit politieke dwaallicht tot de orde te roepen. ,,Het is volstrekt uit de hand gelopen. Ontzettend stom. Het moment, de wijze waarop, allemaal heel erg amateuristisch'', verzucht CDA-Tweede-Kamerlid Hans Hillen in HP/De Tijd. Hij is ,,dat gezeik van die partij spuug- en spuugzat!'', doelend op het elkaar anoniem belasteren. HN noemt de nieuwe CDA-fractievoorzitter J.P. Balkenende ,,veruit de beste keus''. ,,Een zo groot talent en zo grote belofte zou men graag gegund hebben nog even verder te rijpen. Maar genade van staat zou dit proces ook kunnen versnellen.''

Foute raadgevers kunnen dit proces evenwel ook hardhandig tot staan brengen. Elsevier vindt het voor Balkenende pleiten dat hij niet door eigen intriges partijleider is geworden. ,,Die reputatie deelnemer aan de coup tegen Enneüs Heerma achtervolgt De Hoop Scheffer nog altijd.'' En terecht.

Zoals ooit Joop ter Heul heeft ook de 28-jarige Said, student aan de Islamitische Universiteit Rotterdam, een wens: hij wil na zijn afstuderen onderzoeker worden: ,,Ik wil uitzoeken hoe de profeet Mohammed vrede zij met hem in zijn tijd omging met niet-moslims, en nagaan hoe je dat kunt toepassen op de situatie in Europa'', zegt hij in HP/De Tijd. In deze krant van 28 september herinnert Max Pam aan het essay `De gewelddadige oorsprong van de islam' dat de arabist Jan Brugman zes jaar geleden in HP/De Tijd schreef: ,,Daarin wordt Mohammed neergezet als de leider van een religieuze knokploeg. (...) Hekeldichters die hun kritiek op de profeet niet wensten in te slikken kregen hun vet.''

In HP/De Tijd van deze week staat een belangwekkend essay van oud-journalist Paul Frentrop: `Er is iets mis met de islam'. Hij laakt het feit dat ,,tot op heden de islam inhoudelijk onvoldoende bekritiseerd is'' en hij acht het gerechtvaardigd de islam argwanend te bekijken: ,,Het christendom heeft de laatste vijf eeuwen een ontwikkeling doorgemaakt die de socioloog Norbert Elias omschrijft als `een civilisatieproces'. Dat heeft de gewelddadige kantjes ervan afgevijld. Geen fundamentalistische christen wil nog een ketter verbranden. De islam is zo ver nog niet gevorderd'', aldus Frentrop die vindt dat wij na 11 september 2001 ,,onze ogen echt niet langer meer kunnen sluiten voor de mogelijkheid dat de islam naar onze maatstaven te gewelddadig is''.

Heel anders oordeelt islamoloog Anton Wessels in VN: ,,De koran is geen onverzoenlijk boek, maar het ontwerp voor een vreedzame samenleving. Islam betekent hetzelfde als sjalom: vrede. Dat stond Mohammed voor ogen.''

Het woord is nu aan zijn volgelingen. Dat gebeurt sinds 11 september via `stadsgesprekken' en ontmoetingen in moskeeën, opdat we nader tot elkaar komen. ,,Desondanks moeten de Nederlandse gezagsdragers oog blijven houden voor de onaangename kanten van een religie die de scheiding van moskee en staat principieel verwerpt'', aldus Elsevier.

Zij moeten méér doen dan dat opdat Nederland niet in een strijdtoneel verandert.