`Als terroristen kunnen we in Europa ons gang gaan'

Is het Europa nu ernst met de strijd tegen het terrorisme? Een lid van de linkse terreurbeweging Dev-Sol uit Turkije twijfelt.

Wachten op `gasten' uit Europa – eigenlijk deed Ali (zijn echte naam wil hij niet in de krant) niet anders. Soms kwamen ze met de auto en dan brachten ze zelf hun wapens mee, andere keren per vliegtuig. Dan stond Ali zo'n vijf kilometer van het vliegveld van Istanbul, zijn auto vol met uzi's en nachtkijkers.

In speciale schuilhuizen wachtten Ali en zijn gast onder het genot van whisky en chocola tot de leiding van de Turkse extreem-linkse organisatie Dev-Sol, die Turkije wil omvormen tot een arbeidersparadijs, liet weten waar een aanslag gepleegd moest worden.

Hoeveel doden bij die aanslagen vielen? Ali weet het niet precies, maar door de jaren heen zullen dat er toch wel ettelijke zijn geweest. Als de aanslag was geslaagd en de `gast' was ontkomen, dan werd deze een tijdje verborgen in Turkije tot het allemaal weer wat rustiger werd. En dan ging de gast terug naar Europa, waar Dev-Sol wist dat niemand hem een strobreed in de weg zou leggen.

Ali heeft veel Europese leiders de afgelopen dagen horen spreken over de strijd tegen het terrorisme, maar iedere keer moet hij er eigenlijk hartelijk om lachen. Want jarenlang hebben de Europese regeringen een extreem-linkse organisatie als Dev-Sol ongemoeid gelaten, met als gevolg dat ze nu een vaste basis heeft in de Europese maatschappijen. Hoe moeilijker het voor de activisten werd om de organisatie in Turkije draaiende te houden, des te meer activisten vertrokken naar Europa. ,,Europa gelooft in democratie, en dus kunnen wij er doen wat we willen.''

Ali weet waarover hij het heeft, hij kent Dev-Sol van binnen en buiten. Enige jaren geleden werd hij door de politie gearresteerd, maar door vol te houden dat hij alleen maar wapens kocht en verkocht en niet wist dat die naar Dev-Sol gingen kwam hij er met een lichte straf vanaf. Wel werd hij de eerste twee jaar na zijn vrijlating 24 uur per dag geschaduwd door twee agenten. Mede daarom besloot de leiding van Dev-Sol hem voorlopig op non-actief te zetten. Het is alleen na zware druk van vrienden dat Ali bereid is tot een gesprek, dat op zijn uitdrukkelijke wens op een geheime locatie plaatsheeft. [Vervolg TERREUR: pagina 3]

TERREUR

Beweging Dev-Sol actief in Nederland

[Vervolg van pagina 1] Ali spreekt de leiding nog geregeld en is goed op de hoogte van wat er speelt. Zo is Dev-Sol de leidende kracht achter de hongerstaking tegen de hervorming van het Turkse gevangenissysteem, waarbij inmiddels tientallen mensen om het leven zijn gekomen. Het was ook Dev-Sol dat toen de paramilitaire politie eind vorig jaar enkele gevangenissen bestormde, het verzet binnen de muren coördineerde. Ook de bomaanslagen die de afgelopen weken in Istanbul zijn gepleegd (en waarbij onder anderen een Australische toeriste werd gedood) staan op het conto van de beweging, zegt Ali. ,,Het was onze stijl'', aldus Ali. ,,Onze soort bommen zijn specifieke acties gericht tegen de Turkse staat.'' De dood van de toeriste betreurt Ali, ,,net als iedereen in de beweging''. ,,Wij willen geen onschuldigen doden. Daarom ook waren wij blij met de aanval op het Pentagon, maar niet met die op het World Trade Center: daar werkten onschuldigen.''

Op non-actief staan valt Ali moeilijk, maar hij kijkt uit naar de dag dat hij naar `Europa' mag en daar weer voor de beweging actief mag worden. Problemen zal dat niet geven, weet hij, ,,want in Europa kan alles''. Neem een land als Nederland, dat, net als Oostenrijk, steeds meer een centrum van de beweging aan het worden is. In Turkije zou een vergadering van activisten van Dev-Sol onmiddellijk door de politie uit elkaar geschoten worden, aldus Ali, maar in Nederland komt de leiding van de beweging ongestraft bijeen op vergaderingen die soms wel dertig deelnemers tellen.

Eén of twee keer per jaar wordt er overlegd, en de deelnemers komen uit geheel Europa naar Nederland. Ook de fondsenwerving in Nederland wordt nauwelijks door de autoriteiten gehinderd. De ongeveer 10.000 in Nederland woonachtige sympathisanten van de beweging geven geld, weet Ali. Maar bijvoorbeeld bars en cafetaria's die de beweging wat minder toegenegen zijn, betalen beschermingsgeld.

De beweging heeft in Nederland een flink aantal full time-krachten in dienst om dat geld te innen, schat hij. Bij problemen staan de mannen met de wapens klaar, zoals de activist met de codenaam `Bulent'. Begin jaren negentig wist de beweging hem de zwaarbewaakte Bayrampasa-gevangenis in Istanbul uit te smokkelen hij woont al weer jaren (volgens Ali illegaal) in Nederland om `klussen' op te knappen.

Hoe belangrijk Nederland inmiddels voor Dev-Sol geworden is, bleek wel tijdens de bestorming van de Turkse gevangenissen, eind vorig jaar. Volgens de Turkse veiligheidsdiensten kregen sommige gedetineerden vanuit Nederland opdracht om zichzelf in brand te steken. Helemaal bevestigen kan Ali dit niet. ,,Maar ik weet wel dat Nederland erg voor de hand ligt.''

Waarom Europa Dev-Sol zijn gang liet gaan? Soms is het liefde van veel Europeanen voor vrijheid is, denkt Ali. Maar soms ook ziet hij kil eigenbelang, egocentrisme en onverschilligheid. Of dat zo zal blijven, is voor Ali echter de vraag. Als Europa ernst maakt met de strijd tegen het terrorisme, zal het zich ook met Dev-Sol moeten bezighouden. En dat zal die organisatie nooit pikken. ,,Soms vergelijk ik de situatie in Europa nu met Amerika, dat de Talibaan liet aanrotzooien tot het te laat was. Dat doet Europa nu ook, maar voor je het weet keert ook hier het tij.''

Zo weet hij dat inmiddels een aantal Dev-Sol-leden op een toeristenvisum naar Europa is gesmokkeld. In België loopt immers nog steeds het proces tegen het Dev-Sol-lid Erdal, die betrokken was bij de moord een Turkse zakenman. Ali: ,,Als er iets gebeurt dat de beweging niet zint, komen er ook in Europa acties.''