2,20371

Zweden twijfelen over de euro

Nu twaalf Europese landen zich voorbereiden op de euro, vragen de Zweden zich steeds meer af waarom zij eigenlijk niet hebben gekozen voor de nieuwe munt.

Uit zondag bekend gemaakte resultaten van onderzoeksbureau Temo blijkt dat 44 procent van de Zweedse bevolking vóór een deelname aan de Europese Monetaire Unie is. Dat is een stijging van 4 procent ten opzichte van een vergelijkbaar onderzoek in februari.

Minister-president Göran Persson van Zweden is niet verbaasd over de uitkomst, gezien de daling van de Zweedse kroon ten opzichte van de Amerikaanse dollar. De Zweden zijn bang dat met de komst van de euromunten per 1 januari de eigen valuta nog verder in waarde zal dalen.

De regerende sociaal-democraten hebben zich uitgesproken voor deelname aan de Europese Monetaire Unie, zij het onder strikte economische voorwaarden. De partij durfde het echter niet aan het referendum over de toetreding tot de EMU vóór de verkiezingen van volgend jaar september te houden.

Twaalf van de vijftien Europese landen doen nu mee aan de euro, behalve Zweden zijn Denemarken en het Verenigd Koninkrijk de andere spelbrekers.

Groot betalen

Betalen met eurobiljetten van 200 euro (440 gulden) en 500 euro (1.100 gulden) wordt in de toekomst moeilijk, zegt het Hoofdbedrijfschap Detailhandel. Weinig winkeliers en horeca-ondernemers zitten te wachten op het grote geld. De aversie tegen de grote biljetten heeft te maken met veiligheid en beschikbaarheid van wisselgeld.

,,Met briefjes van 1.000 en 250 gulden kun je tegenwoordig ook bijna nergens betalen'', vertelt een woordvoerster van het Hoofdbedrijfschap. Veel horeca-gelegenheden en tankstations hebben stickers met de tekst `Helaas, hier hebben wij niet van terug' voor hoge coupures in guldens. Ook voor de euro zijn ze nu verkrijgbaar. Alleen voor het 100-eurobiljet is geen sticker gemaakt, hoewel de waarde ervan 220 gulden bedraagt.

De detailhandel verwacht dat vooral kleine horeca-ondernemingen gebruik maken van de stickers. ,,Stel dat een klant in een cafe met 200 euro een drankje gaat afrekenen'', zegt een woordvoerster van Koninklijk Horeca Nederland. ,,Dat is bijna onmogelijk.''

De vakorganisaties stellen de stickers niet verplicht. Winkeliers en horeca-ondernemers mogen zelf bepalen of ze de hoge coupures accepteren. Om werknemers van supermarkten te laten wennen aan de euro, heeft het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel 30.000 Monopoly-spellen onder winkeliers verspreid. Het betalingsverkeer van dit spel gaat in euro's.

Redactie Freek Staps. Bijdragen van Julliete Vasterman. economie@nrc.nl