Washington is blind voor zelfgekweekte haat tegen Amerika

De Verenigde Staten werden verrast door terroristische aanvallen, omdat ze zich onvoldoende bewust zijn van de wereldwijde haatgevoelens jegens Amerika.

Steve Clemons waarschuwt dat de aanslagen van 11 september nog maar een begin zijn.

Veel Amerikanen geloven dat Bin Laden en andere `kwade geesten' in het Midden-Oosten leven voor de terreur, dat ze de Verenigde Staten willen destabiliseren wegens hun steun aan Israël en dat ze verheerlijkt worden als ze voor die zaak sterven.

Dat mag allemaal waar zijn, maar een andere overtuigende verklaring voor de tragedies in New York en Washington is dat het de terugslag was van de Amerikaanse buitenlandse politiek, het `boemerangeffect' van in het buitenland uitgevoerde geheime daden, zoals de CIA ze noemt en zoals Chalmers Johnson schrijft in zijn boek `Blowback. The Costs and Consequences of American Empire'.

Net als Manuel Noriega, de voormalige president van Panama, en president Saddam Hussein van Irak, is Osama bin Laden vroeger door de CIA gestimuleerd, gefinancierd en bewapend om zich in te zetten voor Amerikaanse politieke belangen in het buitenland. Zo reisden in 1979 Bin Laden en enkele honderden trouwe werknemers van hem uit de Saoedische bouwsector af naar Afghanistan om tegen de `heidense bezetters' uit de Sovjet-Unie te vechten. Zoals de Sovjet-Unie en China de Vietnamezen in hun oorlog met de Verenigde Staten wapens en steun boden, zo hebben de VS de Afghaanse vrijheidsstrijders steun en geld geboden voor hun oorlog tegen de Sovjet-Unie, die een van de grootste geopolitieke conflicten van de Koude Oorlog was.

Bin Ladens fundamentalistische fanatici waren door de Verenigde Staten gemachtigd om voor de Amerikaanse zaak te strijden, maar toen de VS besloten meer dan 30.000 manschappen in de Arabische regio te stationeren, stonden de door Amerikanen opgeleide fanatici van Bin Laden tegen Amerika op.

In het binnenkort te verschijnen boek Holy War, Inc.: Inside the Secret World of Osama bin Laden van Peter Bergen staat een uniek interview met deze meester-terrorist. Bin Laden stelt daarin dat door de ineenstorting van de Sovjet-Unie de VS arroganter zijn geworden, zichzelf zijn gaan beschouwen als heer en meester over deze wereld en een zogenaamde nieuwe wereldorde hebben ingesteld. ,,De huidige VS hebben een dubbele moraal, ieder die zich tegen hun onrechtvaardigheden verzet wordt een terrorist genoemd. De VS willen onze landen bezetten, onze grondstoffen plunderen, agenten van hen aanstellen die over ons moeten regeren [...] en ze willen dat wij daarmee instemmen.''

Hoewel Bin Laden zich op 11 september heeft gediskwalificeerd als legitieme stem, wordt zijn mening gedeeld door vele rijken en massa's gewone mensen in juist die Arabische staten die door Amerika worden beschermd.

In de afgelopen tien jaar hebben de Verenigde Staten zevenduizend manschappen gestationeerd in Saoedi-Arabië, waar zich de heiligste heiligdommen van de islam bevinden: Mekka en Medina. De troepen waren er vlak voor de Golfoorlog tijdelijk gelegerd op uitnodiging van de heersende Saoedische monarchie om Saddam Hussein af te schrikken. Maar in de ogen van de gemiddelde inwoner van Saoedi-Arabië, die doorgaans in de eerste plaats moslim is en in de tweede een Saoedische nationalist, zijn die Amerikaanse bases, die er na tien jaar nog liggen, een teken van de zwakte en afkalvende legitimiteit van hun regering.

De voormalige Amerikaanse onderminister van Buitenlandse Zaken Strobe Talbott heeft er ooit op gewezen dat bepaalde bevolkingsgroepen onder de vroegere sovjetoverheersing sterk zijn geradicaliseerd door de onderdrukking van hun cultuur en nationale identiteit in het sovjetrijk. De vraag rees of Amerika zich misschien zorgen moest maken over de radicalisering van plaatselijke bevolkingsgroepen in regio's met een sterke Amerikaanse invloed, met name in Okinawa en Saoedi-Arabië.

In het geval van Okinawa verzet de plaatselijke bevolking, waarvan de taal en cultuur een andere ontwikkeling hebben doorgemaakt dan die van de rest van Japan, zich tegen het feit dat zij de last van negenendertig Amerikaanse militaire installaties op het eilandje moet dragen.

De bewoners van Okinawa hebben dan ook een van de grootste protestacties van de afgelopen veertig jaar in Japan ontketend tegen de Amerikaanse militaire bases. Eveneens is duidelijk hoe gevoelig nationale en religieuze kwesties in Saoedi-Arabië liggen. Toch verklaarde Talbott, in zijn typisch Amerikaans-triomfalistische antwoord, dat hij er geen idee van had dat Okinawa en Japan zich in cultureel opzicht van elkaar onderscheiden.

Vervolgens wuifde hij de vraag weg met het argument dat Amerika een welwillende supermogendheid is en in die landen wordt verwelkomd, en dat Amerikaanse troepen ,,ankers van stabiliteit'' zijn in instabiele regio's.

Amerika heeft deze aanvallen niet verdiend en de Amerikaanse burgers zouden niet zo ongerust moeten zijn over hun toekomst als nu het geval is. De politieke en militaire leiders van de VS lijken echter blind te zijn voor het feit dat de haat jegens Amerika en het fanatieke verzet van goed opgeleide personen door Amerika zelf is gekweekt gedurende de Koude Oorlog.

Daarbij is terrorisme op Amerikaanse bodem in de nabije toekomst al veel eerder voorspeld door iedere serieuze denktank van Defensie, iedere deskundige op het gebied van nationale veiligheid en iedere regeringscommissie die toekomstige gevaren voor de nationale veiligheid van de VS moest inventariseren.

In het verslag van de Hart-Rudman-commissie over Amerikaanse veiligheid in de eenentwintigste eeuw uit 1999 stond dat ,,kleine landen en zelfs redelijk rijke groepen en personen, hetzij misdadigerssyndicaten, hetzij terroristen, geen grote investeringen in wetenschappelijke en industriële infrastructuur meer hoeven te doen om de hand te kunnen leggen op zeer gevaarlijke technieken [...] Er zullen hoogstwaarschijnlijk Amerikanen op Amerikaanse bodem omkomen, mogelijk in grote aantallen.''

Toch besloten de generaals van het Pentagon en de volgzame politieke leiders geen voorbereidingen te treffen voor een geloofwaardig antwoord op een dergelijke zeer concrete terroristische dreiging, maar alle energie te steken in een soort Koude-Oorlogsprogramma voor een wereldwijd raketschild en een militarisering van de ruimte onder leiding van de VS.

Totdat Bin Laden Amerika wakker schudde, concentreerden de generaals zich op het volgende conflict van supermogendheden, maar nu vechten we tegen een vijand die moeilijk te vinden is, een vijand op wie Bill Clinton ooit zeventig kruisraketten afvuurde zonder hem te raken.

Het eigenlijke probleem van de toekomst is niet Bin Laden, want hij zal `dood of levend' opduiken, zoals president Bush wil. De vraag is wat we moeten doen met de voorspellingen van voor 11 september. Wie zal Bin Laden opvolgen en wat zal Amerika doen aan de voedingsbodem waaruit al die haat jegens de Verenigde Staten is voortgekomen?

Steve Clemons is verbonden aan de New America Foundation.