Tussen twee werelden

Ressources humaines, het debuut van Laurent Cantet dat vorig jaar de Europese Filmprijs won voor Ontdekking van het Jaar, slaagt erin twee werelden die doorgaans van elkaar gescheiden zijn samen te brengen. De film gaat over een vader en een zoon die in dezelfde fabriek in een provinciestadje werken. De vader bedient er al dertig jaar lang dezelfde machine, de zoon studeert in Parijs en komt als de film begint stage lopen bij de directie in diezelfde fabriek.

Kalm en kaal toont Cantet hoe de vader en de zoon op de fabriek in gescheiden werelden leven, van de vader zelfs in gescheiden werelden moeten leven. Hij wil bijvoorbeeld niet dat zijn zoon in de kantine bij hem aan tafel komt zitten. De arbeiders zouden dan hun respect voor hem verliezen. Ook thuis ontstaat er een kloof tussen ouders en kind. Als de zoon `s avonds aan de huiskamertafel overwerkt, fluisteren de ouders op de bank respectvol. De dingen worden op de spits gedreven als de zoon erachter komt dat een van zijn plannen om de positie van de arbeiders op de fabriek te verbeteren door de directie misbruikt wordt om een aantal werknemers te ontslaan. Een van hen is zijn vader.

Door werk en thuis zo dicht bij elkaar te brengen, construeert Cantet een melodrama dat somber stemt over de manier waarop de wereld in elkaar zit. Ressources humaines roept het werk van Ken Loach in herinnering. Elk detail schrijnt, van de deuren in de fabriek die voor de vader dan wel de zoon gesloten blijven, tot de manier waarop ze voor een uitzonderlijk diner in een restaurant willen betalen; de vader met biljetten en munten, de zoon met een creditcard. De acteurs, op de zoon (Jalil Lespert) na allemaal amateurs, zijn zo gekozen dat hun persoonlijkheid niet met hun rol in het verhaal samenvalt. De vertegenwoordigster van de vakbond is een kijvende haaibaai, de directeur een gemoedelijke vaderfiguur. Cantet, die voor zijn tweede film L'emploi du temps in Venetië de nieuwe prijs de Leeuw van het jaar won, zorgt er meesterlijk voor dat de kijker bijna geen partij kan kiezen. De zoon is zo naïef dat het pijn doet, de vader behoudt nog net zijn waardigheid. Af en toe zou je je ogen willen sluiten voor deze politieke en persoonlijke tragedie.

Ressources humaines. Regie: Laurent Cantet. Met: Jalil Lespert, Jean-Claude Vallod, Chantal Berré, Véronique de Pandelaère, Michel Begnez, Lucien Longueville. In: Cinecenter, Amsterdam; Haags Filmhuis; `t Hoogt, Utrecht; Lux, Nijmegen; Filmhuis, Gouda.