Onteigenen landerijen toegestaan

De regering van Zimbabwe heeft gisteren van het Hooggerechtshof toestemming gekregen door te gaan met haar controversiële onteigening van grootgrondbezitters.

Vorig jaar had het Hooggerechtshof de regering juist opgedragen de landonteigeningen op te schorten maar sindsdien heeft de Zimbabweaanse president Robert Mugabe nieuwe rechters benoemd.

,,Ik geloof niet meer dat we een onafhankelijke rechtspraak hebben'', reageerde een advocaat van Commercial Farmers Union, de organisatie van de (grotendeels blanke) grootgrondbezitters.

Na de uitspraak van gisteren heeft de regering een legaal kader om door te gaan met haar landjepik. Na het vonnis vorig jaar van het Hooggerechtshof dat de onteigening illegaal was, hadden blanke boeren honderden rechtszaken aangespannen bij lagere gerechtshoven. Hangende deze rechtszaken kon de regering de geconfisqueerde boerderijen niet wetmatig overdragen aan de nieuwe eigenaren. Die belemmering is nu weggenomen. Het Hooggerechtshof moet nog beslissen over de rechtmatigheid van het hele landhervormingsplan.

Militanten van Mugabe's regeringspartij bezetten eerder dit jaar het kantoor van opperrechter Anthony Gubbay uit protest over zijn uitspraak waarin hij de onteigeningen illegaal verklaarde. Na deze intimidatie ging Gubbay met vervroegd pensioen en Mugabe benoemde Godfrey Chidyausiku in zijn plaats. Chidyausiku, een aanhanger van de president, had al vóór zijn benoeming zijn steun uitgesproken voor de landonteigening. Overigens heeft de regering zich nooit aan de uitspraak van Gubbay gehouden en de militanten geen strobreed in de weg gelegd bij de bezettingen.

De uitspraak gisteren komt niet als verrassing, maar krijgt extra belang in het licht van het vorige maand gesloten akkoord van Abuja. Daar beloofde de Zimbabweaanse regering dat de landonteigeningen voortaan in overeenstemming met de wet zouden plaatshebben, in ruil waarvoor de Britse regering de landhervormingen zou bekostigen. Met de uitspraak van zijn opperrechter op zak kan Mugabe nu argumenteren zich aan de wet te houden.

De gewelddadige landbezettingen zijn na het akkoord van Abuja onverminderd doorgegaan. In de afgelopen weken zijn er ten minste twee dodelijke slachtoffers gevallen. Ongeveer vijfhonderd grote boerderijen moesten hun werkzaamheden sluiten door het voortdurende geweld. Een bijeenkomst van de Commercial Farmers Union en de overheid om het geweld te keren, leverde geen resultaat op.

Een geschatte 60.000 zwarte arbeiders op de blanke boerderijen hebben hun baan verloren en hebben volgens hulporganisaties een groot gebrek aan voedsel. Het Internationale Monetaire Fonds, dat eerder zijn leningen stopzette, waarschuwde vorig maand dat de eens goed draaiende economie van het land dreigt in te storten.