Kamer wil meer maatregelen na Volendam

De Tweede Kamer besprak vandaag de nasleep van de brand in Volendam. Alle partijen willen strenge maatregelen. Gemeenten die te weinig aan brandveiligheid doen, komen op een zwarte lijst.

Het kabinet wil volgend jaar de namen van gemeenten publiceren die te weinig doen aan brandveiligheid. Ook zullen betrokken gemeenteraden ter verantwoording worden geroepen. Dat schrijft staatsecretaris G. de Vries in antwoord op schriftelijke vragen van de Tweede Kamer over de rapportage-Alders naar aanleiding van de nieuwjaarsramp in Volendam.

Na de ramp heeft het kabinet alle gemeenten opgedragen een actieplan brandveiligheid op te stellen. ,,De algemene beleidslijn is dat bestaande regels beter moeten worden nageleefd'', aldus de staatsecretaris in een notitie die de Tweede Kamer vandaag bespreekt. Volgend jaar wordt geïnventariseerd hoe ver gemeenten zijn met het opstellen van rampenplannen en lokale actieprogramma's brandveiligheid.

Gemeenten die dan nog met te hoge achterstand kampen, worden dan aangesproken door provincie en indien nodig het rijk. Publicatie van een lijst van gemeenten die in gebreke blijven, wordt in de notitie als mogelijke stok achter de deur genoemd.

De meeste partijen drongen vanochtend tijdens het debat ook aan op spoed om de achterstanden in veiligheidsbeleid en rampenscenario's zo snel mogelijk weg te werken. Woordvoerster M. Wagenaar hield De Vries het voorbeeld voor van onderzoek door de brandweer waaruit blijkt dat driekwart van de scholen op de Veluwe niet brandveilig zijn. Ze komen ook niet in aanmerking voor een gemeentelijke gebruikersvergunning.

Wagenaar noemde veiligheid een onderwerp dat ,,geen compromissen duldt.'' Al was het maar omdat na Volendam het terugwinnen van het vertrouwen op de overheid op de agenda staat. ,,Uit onderzoek blijkt dat zestig procent van de bevolking in Volendam geen vertrouwen meer heeft in de lokale politiek.''

De Vries wil onderzoeken of het mogelijk is om publieke gebouwen te voorzien van een brandveiligheidscertificaat. VVD-woordvoerder M. van den Doel wil zelfs een stap verder. Hij bepleitte vanochtend een landelijke, jaarlijkse APK-keuring voor alle publieke gebouwen, met eventueel consequenties voor de vergunningverstrekking als niet aan de veiligheidscriteria wordt voldaan.

De staatsecretaris kondigde onderzoek aan naar de mogelijkheden van dergelijke certificering.

Van der Doel uitte niet alleen kritiek op de Volendamse bestuurscultuur waardoor nooit is opgetreden tegen de eigenaar van `t Hemeltje, maar ook op het functioneren van commissaris van de koningin, Jos van Kemenade. ,,Die had kunnen ingrijpen, maar heeft dat niet gedaan omdat het niet past in de Nederlandse bestuurscultuur'', aldus Van der Doel. ,,Op het provinciehuis werd over `de republiek Volendam' gesproken. Alle ambtenaren en de Commissaris van de Koningin wisten haarfijn wat er aan de hand was in Volendam.''

Alle Kamerfracties drongen aan op ruimhartige financiële steun voor de slachtoffers van Volendam. Met name waar het de afhandeling van uitkering van letselschade betreft, moet de staatssecretaris ervoor zorgen dat de uitkering ervan geen kwestie mag worden van jarenlange procedurestrijd. De Vries moet een coördinerende rol spelen tussen verzekeringsmaatschappijen en de eigenaar van `t Hemeltje om ervoor te zorgen dat er zo snel mogelijk wordt uitgekeerd. Ook mogen slachtoffers met een uitkering niet gekort worden als zij geld ontvangen uit fondsen van slachtofferhulp.

Het kabinet gaat overigens een commissie instellen die advies moet uitbrengen over de fundamentele rol van de overheid bij tegemoetkomingen in geleden onverzekerde schade als gevolg van rampen en calamiteiten. Nu wordt daarover ad hoc besloten, in Enschede was er wel een compensatieregeling voor slachtoffers en nabestaanden, voor Volendam tot nu toe niet. Zowel in Enschede als in Volendam hadden ondernemers zo'n lage verzekering afgesloten dat de uitkering ,,ontoereikend was om ook maar een substantieel deel van de schade te vergoeden,'' aldus de staatssecretaris. Maar wat voor dergelijke situaties wel een adequate verzekeringsdekking is, kan hij ook niet aangeven, al was het maar omdat dat volgens hem voor overheidsgebouwen ook niet bekend is: ,,De toereikendheid van bestaande verzekeringsdekkingen bij lagere overheden zal nader worden bezien. Verbetering is wenselijk, zeker voor die gevallen waarin overheden ook zelf risicovolle activiteiten ondernemen.'' De gebruikelijke verzekeringssommen voor gemeentelijke gebouwen lopen nu uiteen van vijf tot tien miljoen gulden voor personenschade en een tot 2,5 miljoen gulden voor vermogensschade.

De staatsecretaris moet van de Kamer haast maken met het wegwerken van de overbureaucratisering van instanties die bij calamiteiten of rampen met elkaar te maken hebben. Zo heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken onlangs traumawagens beschikbaar gesteld, maar heeft het ministerie van Volksgezondheid geen geld vrijgemaakt voor personeel om die voertuigen te bemannen, zo illustreerde Van den Doel de praktijk. ,,Nieuwe apparatuur en schitterende auto's staan klaar, maar zonder bestuurder omdat de financiering ervan niet geregeld is.''