Buitenlandse pers kraakt Jeroen Bosch-expositie af

De tentoonstelling van Jeroen Bosch in Museum Boijmans Van Beuningen mag dan sinds de opening op 1 september j.l. op doordeweekse dagen door zo'n tweeduizend mensen worden bezocht, buitenlandse kranten hebben de samenstelling en inrichting van dit belangrijkste museale evenement van Rotterdam Culturele Hoofdstad 2001 afgekraakt.

Met name de Britse dagbladen adviseren hun lezers de tentoonstelling links te lagen liggen. Afgezien van de teleurstelling over het geringe aantal panelen van Bosch, achttien in totaal, hebben The Independent, The Times en The Daily Telegraph geen goed woord over voor deze presentatie, waarbij honderden toegevoegde oude en moderne schilderijen, tekeningen en objecten de tijd van Bosch, diens epigonen en diens invloed moeten illustreren.

Onder de kop `Hieronymus verziekt' hekelt The Daily Telegraph de entourage van `vierderangs werken uit provinciaalse musea' als `een kakofonie van slechte kopieën', waaraan `een slecht gekozen assortiment van tweederangs, eigentijdse kunstenaars' is toegevoegd.

De persvoorbezichting was `zo chaotisch en onprofessioneel dat de schilderijen van Bosch gevaar liepen', aldus dezelfde Richard Dorment in The Daily Telegraph; `en als ik een conservator van het Metropolitan Museum, het Louvre, het Prado of de National Gallery in Washington was geweest had ik mijn bruikleen nog vóór de opening in dezelfde kist waarmee hij gekomen was, teruggehaald.' Volgens Dorment is de tentoonstelling en de vormgeving daarvan zó slecht `dat er in Museum Boijmans iets verschrikkelijks aan de hand moet zijn. Was dit overzicht in de Tate of de National Gallery ingericht, dan zou men het ontslag van de directie hebben bepleit.'

`Een pretentieuze flop', aldus de kop afgelopen zondag in The Independent on Sunday. `Misschien bewondert u Jeroen Bosch, na bezichtiging van deze tentoonstelling zou u hem wel eens kunnen haten.' Charles Darwent hekelt het museum om `de rampzalig zwakke plekken van deze tentoonstelling', de misleidende reclamecampagne en de slechte belichting, `die kennis van het braille vereist.' Hij raadt de Independent-lezers aan in Madrid de èchte meesterwerken te gaan bekijken: `een goedkopere stad met betere koffie.'

`Droevig', aldus The Times, dat de panelen van Bosch `gepropt in een slakkenhuis-achtige ruimte worden bedorven door de gekte van een museumstaf.' En waarom heeft Boijmans zich niet tot een verfijnde Bosch-tentoonstelling beperkt? Nu geeft het een `desastreuze demonstratie van hoe het niet moet', zo recenseert The Sunday Telegraph.

Hoewel het kunsthistorisch onderzoek dat los van het Boijmans is uitgevoerd, wordt geprezen, schrijven ook Duitse en Franse kranten over `de slechte presentatie' en `het gevoel van teleurstelling', aldus Die Frankfurter Allgemeine, dat bezoekers te wachten staat, temeer omdat de toegevoegde eigentijdse kunst `storend werkt'. Le Monde waarschuwt weliswaar dat de bezoeker van Boijmans niet krijgt wat hem beloofd wordt, maar dat Bosch' panelen hoe dan ook een bezoek rechtvaardigen. Het Duitse weekblad Die Zeit koos voor een kunsthistorische schets van Bosch' werk.

Volgens Boijmans zijn in bezoekersaantallen met name Fransen, Belgen en Duitsers ruim vertegenwoordigd. De tentoonstelling duurt tot 11 november en is open van dinsdag tot en met zondag van 9 tot 18 uur.