`Attentie, we wachten nu op geld'

Op een van de twee thuisbases van het failliete Swissair, de luchthaven van Zürich, werd het voorlopige einde van de carrier gisteren in afleveringen aangekondigd via het omroepsysteem. Ook de Zwitserse service liet het afweten.

In de onderaardse gangen naar vertrekhal A van het vliegveld Kloten bij Zürich heerst dinsdag rond het middaguur een onheilspellende rust. De elektronische incheck is verlaten. De helblauwe hemden van de patrouillerende kantonale politie lichten op in tl-schijnsel.

Een jongeman die werkt bij Swissport, het afhandelingsbedrijf van Swissair, loopt ontspannen naar boven. Ja, er wordt uitstekend gecommuniceerd door de leiding, zegt hij, terwijl hij het spreekverbod met de pers soepel negeert. Met Swissport zal het wel loslopen. Bang voor zijn baan is hij niet, hij werkt maar parttime, en er zijn opties genoeg.

Boven, onder het centrale aankondigingsbord in vertrekhal A, verzamelen zich honderden reizigers. Een voor een worden de gele bordjes achter de bestemmingen met SR vluchtnummers op verspätet (vertraagd) gedraaid. Passagiers wachten op mededelingen. Die blijven uit. Het nieuws dat de grote oliemaatschappijen weigeren Swissair kerosine te leveren, gaat door de rijen. Behalve voor last call-oproepen blijven de luidsprekers stil.

Om half een volgt de eerste, kennelijk geïmproviseerde mededeling: ,,Dames en heren, we wachten op geld van een grote bank, een beslissing kan elk moment vallen.'' Een reiziger zet zijn bagagekar rustig in beweging, richting uitgang. Hij was op weg naar Stockholm voor een zakelijke afspraak. Die kan ook verzet worden, vindt hij. Raar vindt hij het wel, dat de banken maandag met veel aplomb een reddingsplan presenteerden en het nu kennelijk laten afweten. Maar hij ziet het als een kortdurende crisis. Het product Swissair zal toch wel niet zo snel aangetast worden.

Na een uur meldt de omroepster zich weer. ,,Om technische redenen'', zo heet het nu, wordt vlucht na vlucht vertraagd. Weer wat later komt de mededeling dat er nadere informatie volgt, om half twee. Dan om half drie, dan om half vier. ,,Onverantwoord'', fulmineert een man in hemdsmouwen onder het informatiebord. ,,Het zijn de consultants van McKinsey en het hoger management die Swissair in deze situatie hebben gebracht.'' Voor hem is het zeker dat de vorige bewindslieden van Swissair hiervoor zullen boeten. Terwijl Swissair zich in 2000 al in een duikvlucht bevond, toverde de raad van bestuur uiterst geflatteerde cijfers uit de hoge hoed. Dat kan volgens hem niet zonder gevolgen blijven.

Het is kwart over vier als er weer een mededeling door vertrekhal A van Swissair schalt. ,,Om financiële redenen is Swissair gedwongen alle vluchten met onmiddellijke ingang te staken. We kunnen de ontstane schade niet compenseren. U wordt verzocht uw verdere reis via andere luchtvaartmaatschappijen te regelen. Swissair betreurt het deze aankondiging te moeten doen.''

Zwaar hangen de woorden in de lucht. Geen gebruikelijk slotakkoord in de vorm van een opmerking als `we vragen om uw begrip'. Om de ernst van de situatie te onderstrepen, worden op het informatiepaneel de gele bordjes achter de vluchtnummers en bestemming van `vertraagd' op `geannuleerd' gedraaid. Dit is definitief.

Wat niemand voor mogelijk had gehouden is gebeurd. Swissair, de zeventigjarige trots der natie, staat aan de grond. Het baliepersoneel heeft tranen in de ogen en snauwt dat het geen commentaar geeft. Een voor een gaan de Swissair-balies dicht. De hal loopt langzaam leeg. Een vrouw uit India vraagt zich af hoe ze verder moet. Kennelijk is ze uit Delhi vertrokken met een maatschappij die bij aankomst failliet bleek. De Swissair-baliemedewerkers willen haar niet verder helpen. Haar geld is ze kwijt, maar waar kan ze terecht voor een nieuw ticket? Niemand van de anders zo dienstverlenende Zwitsers staat voor haar klaar.

Voor het loket van Crossair vormen zich meterslange rijen.