NAVO: aanslagen zaak van alle leden

De NAVO heeft vanochtend officieel verklaard dat zij de recente terreuraanslagen in New York en Washington als een aanval op het bondgenootschap als geheel beschouwt.

NAVO-secretaris-generaal Lord Robertson zei dat de VS vanochtend hun NAVO-bondgenoten ,,duidelijk en dwingend'' bewijs hebben geleverd van de betrokkenheid van de vermeende terroristenleider Osama bin Laden en zijn netwerk in Afghanistan bij de aanslagen op 11 september in de VS. Robertson deelde vanmiddag mee dat de NAVO formeel artikel 5 van kracht heeft verklaard.

Het is voor het eerst in het 52-jarig bestaan van de NAVO dat de alliantie officieel artikel 5 inroept. Deze gezamenlijke verdedigingsclausule, oorspronkelijk bedoeld om te reageren op een aanval tijdens de Koude Oorlog, beschouwt een `gewapende aanval' op één lidstaat als een aanval op allen.

Een dag na de aanslagen op 11 september maakte de NAVO nog een voorbehoud: zij toonde zich bereid artikel 5 in te roepen, als duidelijk was dat de daders van de aanslagen van buiten de VS komen. Volgens Robertson is dat ,,sluitend bewijs'' geleverd.

Diplomaten achten het niet aannemelijk dat de Verenigde Staten nu ook een beroep doen op de NAVO als geheel. Maar de steun van de NAVO is voor de VS wel van grote symbolische waarde. Volgens NAVO-diplomaten ligt het meer voor de hand dat enkele NAVO-lidstaten afzonderlijk zullen deelnemen aan een eventuele militaire actie van de VS tegen Osama bin Laden en zijn netwerk in Afghanistan. Onder meer Groot-Brittannië en Turkije zullen de VS op verschillende manieren assisteren door of troepen te leveren of bases ter beschikking te stellen, aldus diplomaten.

Formeel gezien zijn de NAVO-bondgenoten nu verplicht de VS militair bij te staan. Maar wat die bijdrage precies is blijft open voor discussie. Troepen leveren is niet verplicht.

De NAVO-ambassadeurs kregen vanochtend in een speciale zitting inzicht in het volgens de VS belastende materiaal dat de Amerikanen vorige week al hadden beloofd. De Amerikaanse terrorisme-coördinator gaf een vertrouwelijke presentatie.

Robertson zei vanmiddag op een persconferentie: ,,Het is duidelijk dat alle wegen naar Al-Qaeda leiden en Osama bin Laden aanwijzen als betrokkene.''