Moeder

De Amerikaanse zanger Loudon Wainwright liep een halfuurtje voor het begin van zijn optreden de Melkweg in Amsterdam binnen. Een man van middelbare leeftijd, een hoedje op, een bril, een spijkerjasje. Hij voegde zich bij het publiek dat naar binnen ging. De man die de kaartjes afscheurde, keek hem aan. Hij zag niets bekends. ,,I am the guy'', zei Wainwright, en hij liep door.

Vijfenvijftig, als zanger-liedjesschrijver in kwaliteit niet onderdoend voor beroemdheden als Tom Waits en Randy Newman, en toch nog altijd een anonieme figuur het is een mirakel waaraan Wainwright zo langzamerhand wel gewend is geraakt. Hij heeft een klein, vast publiek de Melkweg zat vol en daarmee zal hij het moeten doen.

Hij bezit genoeg zelfspot ook als schrijver een van zijn kwaliteiten om te kunnen lachen om zijn bescheiden status. ,,Ik zat hier net bij een Thai te eten'', vertelde hij het publiek later. ,,Aan een tafeltje naast mij zaten een paar mensen te roken, iets wat in Amerika overigens nooit zou mogen. Ik hoorde die mensen zeggen dat ze naar Loudon Wainwright gingen, maar ze herkenden me niet eens! En ik dacht nog wel dat ik althans hier in de buurt een beetje beroemd was.'' Grijnzend: ,,I was so pissed off.''

Wainwright is de meest autobiografische schrijver uit de popmuziek. Wie zijn carrière de afgelopen dertig jaar op de voet heeft gevolgd, kent zijn jeugd, zijn (gebroken) huwelijk, zijn relatie met zijn ouders en zijn kinderen, zijn rommelige vrijgezellenbestaan. Over al die onderwerpen zingt hij ragfijne, schrijnende liedjes, waarin hij zichzelf meer laat falen dan anderen.

Optreden doet hij sinds jaar en dag in zijn eentje bands zijn voor hem niet te betalen. Erg is dat niet, want de eenvoud hoort bij zijn type muziek.

Zijn werk wordt er niet vrolijker op (,,Ik schrijf steeds meer over verval en dood'', zei hij in de Melkweg), maar de lichte toon en de humor houden het draaglijk. Zet Loudon Wainwright op als je somber bent, en je kunt er weer even tegen.

Vier jaar geleden overleed zijn moeder. Hij woonde toen in Londen waar hij treurde over een aflopende relatie. Hij vloog naar het huisje van zijn moeder in Westchester County (New York), waar hij was opgegroeid, en kon er de volgende anderhalf jaar niet meer wegkomen. Hij gebruikte haar spullen, sliep in haar bed en at in het restaurant van zijn zussen. Twee keer per week nam hij de trein om zijn psychiater te bezoeken en hem te vertellen dat hij nooit meer iets zou schrijven.

Maar opeens lukte het weer en schreef hij acht liedjes die nu op zijn nieuwste cd Last Man on Earth staan. Enkele liedjes gaan over zijn moeder en ze behoren tot het beste van zijn werk.

Het liedje Homeless eindigt hij met de zinnen: When you were alive / I was never alone / Somewhere in the world / There was something called home / Now I feel like I'm homeless / But I will be alright / I'll get through the days / I'll face down the night.''

Toen hij die regels zong in een doodstille Melkweg, wist ik dat we naar het mooiste liedje hadden geluisterd dat ooit over een Dode Moeder is geschreven.