`Bij seks en muziek denk je niet na'

Soulzangeres Macy Gray is sinds het verschijnen van haar debuutalbum in 1999 een wereldster. Als bandleidster bemoeit ze zich tot in detail met de `vibe', de sfeer die haar muzikanten creëren. Onlangs verscheen haar tweede cd.

De `vibe' is alles, vindt Macy Gray (29). Daarom treedt de soulzangeres uit Canton, Ohio alleen op met haar voltallige, elfkoppige band. Ook als ze een promotietournee onderneemt, zoals nu, om haar tweede cd The Id aan de wereld presenteert. Onlangs streek ze met haar complete entourage neer in Amsterdam, voor de opname van het televisieprogramma Paradisolife.

Nu Macy Gray na het succes van haar debuutalbum On How Life Is (1999) een popster is geworden, wordt ze omringd door managers. Een personal manager, een tourmanager en een business manager doen er alles aan om haar het aureool van een diva te geven. In werkelijkheid is Macy Gray hetzelfde verlegen, fors gebouwde meisje uit de provincie gebleven. Jarenlang durfde ze niet voor publiek te zingen, omdat ze zo'n vreemde stem had. `Donald Duck' werd ze genoemd, om haar geknepen intonatie en de kinderlijke overgave waarmee ze haar ziel blootlegde. Ze overwon haar schroom en kan zich nu meten met Erykah Badu, met wie ze op de nieuwe cd het duet `Sweet baby' zingt, en Angie Stone die van de partij is in `My nutmeg fantasy'.

Macy Gray is een bandleidster van de oude stempel, die zich tot in detail bemoeit met de `vibe', de sfeer die door haar muzikanten wordt gecreëerd. Daarom staat haar hoofd niet meer naar interviews als ze eenmaal op de concertlocatie is gearriveerd, zo wordt mij door een nerveuze manager uitgelegd. De enige kans om met haar te praten is onderweg van het hotel naar Paradiso, en de (Nederlandse) chauffeur krijgt de instructie om de gesprekstijd te rekken met een flinke omweg. Zodoende maakt Macy Gray op een fraaie nazomermiddag de toeristische route door de binnenstad van Amsterdam, terwijl ze praat over de waarachtige soulvibraties die ze wil oproepen.

,,Zonder mijn band zou ik voor gek staan. Ik heb nog nooit overwogen om alleen met een tape op te treden, want daarmee doe ik mezelf en het publiek tekort. Mijn muziek bestaat voor een belangrijk deel uit gevoel. Dat krijg je alleen door wisselwerking met de muzikanten. In de studio werk ik in principe op dezelfde manier, zonder gekunstelde overdub-technieken of andere trucs om de muziek mooier of gladder te laten klinken dan de werkelijkheid.''

Aan het begrip `nu-soul' als verzamelnaam voor de nieuwe traditionalisten in de soulmuziek heeft ze een broertje dood. ,,Ik was een fan van Prince en van Michael Jackson, voordat ik me ging verdiepen in de wortels van de soul en de jazz. Voor mij zijn er geen duidelijke scheidslijnen tussen rock, soul, jazz en hiphop. Het is allemaal één ding, en ik voel me lichtlijk beledigd als ik in dat beperkte vakje van de nu-soul geduwd word. Ik heb met Guru gewerkt en met Fatboy Slim, maar daarom ben ik niet meteen een hiphop- of een dance-artiest. Soul is niet iets wat je bent, het is iets wat je hébt. Zelfs de hedendaagse r&b ontwikkelt zich in een richting waar de liedjes belangrijker zijn dan de productie en de technologie, die lange tijd de overhand hadden. Sommige van mijn favoriete liedjes van dit moment zijn r&b-songs. Maar ik ben ook een blues- en een rockliefhebber, al sinds mijn vader platen van John Lee Hooker voor me draaide.''

Bij de opnamen van The Id liet Macy Gray zich adviseren door Rick Rubin, de oprichter van het Def Jam-label die als producer werkte met uiteenlopende artiesten als Run DMC, Slayer en Johnny Cash. ,,Het sterke punt van Rick Rubin is dat hij eigenlijk een levende legende is, maar dat hij altijd als een fan van al die verschillende muzieksoorten is blijven houden. In Canton, waar ik ben opgegroeid voordat ik naar Los Angeles verhuisde, is zo weinig te doen dat ik gedwongen was om mijn fantasie te gebruiken. Ik luisterde naar hiphop, rock en soul en probeerde me voor te stellen hoe het zou zijn om in die muziek te wónen. Als ik nu denk aan de mensen die naar mijn muziek luisteren, dan wil ik alle deuren voor ze open zetten en ze niet opsluiten in één kamertje.''

In het nummer `Sexual revolution' pleit Macy Gray ervoor om seksuele taboes te doorbreken en om uiting te geven aan de `freak' in jezelf. ,,De term The Id komt van Freud en heeft betrekking op de automatische impulsen die we afleren als we kinderen zijn. Onze ouders hebben ons geleerd dat we na moeten denken bij alles wat we doen, maar er is een gedeelte van onze persoonlijkheid dat niet door ratio gestuurd wordt. Soms is het goed om dat freaky gedeelte van je karakter naar buiten te laten komen. Muziek en seks zijn bij uitstek zaken waarbij je niet altijd na hoeft te denken, maar waarbij het menselijk instinct de vrije hand moet krijgen. Als ik muziek maak, probeer ik dat zo instinctmatig mogelijk te doen. Op die manier daal ik af tot in de diepste kelders van mijn ziel.''

Macy Gray: The Id (Epic 50-40899). Uitzending Paradisolife in december.