`Wat Hamas doet is zelfverdediging'

Wat Hamas doet tegen Israël is heel wat anders dan de terreur van Osama bin Laden in de VS: het gaat om pure zelfverdediging, vindt de groep. Maar het is nu even niet het juiste moment voor zelfmoordaanslagen.

,,Heb je het gezien? We staan niet op de Amerikaanse lijst van terreurorganisaties!'' Mahmud Zahar grijnst van oor tot oor. ,,De Amerikanen kunnen niks tegen ons doen want ze hebben Arabische steun nodig voor hun coalitie''. Zahar lacht nog eens hardop en laat zijn blik gaan over zijn sobere praktijk in Gaza. Behalve lid van het Uitvoerend Comité van de politieke tak van de moslim-fundamentalistische Palestijnse beweging Hamas, is hij ook chirurg. ,,Het toppunt van wijsheid is de vrees voor God'' zegt een spreuk aan de muur.

De aanslagen op het World Trade Center vindt Zahar ,,pure terreur'', want de Amerikaanse burgers in het WTC waren geen partij bij de strijd van de vermoedelijke dader Osama Bin Laden. Heel anders ligt dat volgens Zahar met de zelfmoordaanslagen die Hamas zelf de afgelopen jaren op burgerdoelen in Israël heeft uitgevoerd. ,,Het is zelfverdediging. Wij zijn heel voorspelbaar. Als Israël onder de Palestijnen burgerslachtoffers maakt of leden van ons kader vermoordt, dan doden wij burgers van hen. Het is puur reactie.'' Zahar wijst op de aanslagengolf tijdens de strijd om het Israëlische premierschap tussen Netanyanhu en Peres in 1996, die volgens hem vergelding was voor de moordaanslag door Israël eerder dat jaar op Hamasvoorman Yehiya Ayyash in Gaza. De uiterst bloedige aanslag begin augustus op een pizzarestaurant in Jeruzalem was wraak voor een Israëlisch bombardement op de Palestijnse stad Nablus, waarbij twee Hamasleiders en verscheidene burgers omkwamen, onder wie twee kinderen.

Dat Hamas burgers en kinderen aanvalt, vindt Zahar gerechtvaardigd. ,,Alle IsraËliërs hebben gediend in het leger, dienen erin of gaan erin dienen. Van hun belastinggeld worden wij bezet en gebombardeerd.'' Hij wijst het argument van de hand dat de zelfmoordaanslagen averechts werken omdat ze de Palestijnen internationaal veel krediet kosten. ,,Wij hebben geen vertrouwen in de internationale publieke opinie. Waar was die publieke opinie toen wij in 1948 uit onze huizen werden gejaagd, toen we in 1967 werden bezet, waar was de publieke opinie toen Israël na de akkoorden van Oslo doorging met de bouw van joodse nederzettingen? Waar zijn jullie als Israël 10-jarige jongetjes doodschiet omdat ze stenen gooien?''

,,Wij zijn ervan overtuigd dat Israël via onderhandelingen zich nooit zal terugtrekken uit bezet gebied. Alleen geweld kan daarvoor zorgen, zoals de Fransen pas na een bloedige oorlog uit Algerije verdwenen. We moeten de Israëliërs overtuigen dat de kosten van de bezetting hoger zijn dan de baten.'' Vandaar ook, legt Zahar uit, dat Hamas vorige week een triomfalistische tentoonstelling in Nablus inrichtte waarin het opgeblazen pizzarestaurant in Jeruzalem was nagebouw: rode verf aan de muur, plastic stukken pizza met daaroverheen ledematen en keppeltjes. ,,We moeten ze angst aanjagen, duidelijk maken dat ze geen moment rust hebben totdat eer is gedaan aan de Palestijnse rechten.''

Waarmee de vraag wordt: wat zijn dan die Palestijnse rechten, wat is genoeg voor vrede? Hierover geeft Hamas tegenstrijdige signalen af. Mahmud Zahar zegt simpelweg dat ,,alle naar Israël geëmigreerde joden weer moeten vertrekken''. Topman sjeik Yassin heeft daarentegen in het verleden een ,,zeer langdurig bestand'' voorgesteld. Ook Hamasvoorman Abu Shanab, een in Colorado opgeleide ingenieur, zit op deze lijn. ,,We laten de kwestie aan de volgende generatie. Als Israël zich terugtrekt uit alle bezette gebieden en de Palestijnse vluchtelingen en hun nazaten laat terugkeren, dan zal Hamas de strijd voor onbepaalde strijd staken.''

Abu Shanab is realistisch genoeg om te weten dat Israël fel gekant is tegen teruggave van alle bezette gebieden en het terugnemen van vluchtelingen. Bovendien heeft Israël deze week weer minderjarige stenengooiers doodgeschoten. Komen er dus nieuwe zelfmoordaanslagen? Abu Shanab schudt van nee, want ,,dit valt nog onder reguliere rellen.''

Net als veel andere Palestijnen en analisten benadrukt Abu Shanab dat zelfmoordaanslagen een ,,noodzakelijk kwaad'' zijn. Ze komen volgens hem voort uit frustratie en wanhoop. ,,Wij dwingen die jongens niet, het is hun eigen initiatief.'' Maar hoe kan het dan dat sinds de aanslagen in Amerika geen zelfmoordoperaties meer zijn uitgevoerd? Is de wanhoop even opgeschort? Abu Shanab gaat verzitten: ,,Ons volk is nog zo onder de indruk van de gebeurtenissen in New York, dat het even niet aan de eigen strijd denkt.''

Even wordt Abu Shanabs aandacht afgeleid door zijn tienjarige dochter die een aai over haar bol wil. Ongetwijfeld staat Abu Shanab op de Israëlische dodenlijst. Is hij bang, luistert hij altijd met een half oor of hij Israëlische helikopters hoort? De ingenieur lacht verlegen ,,Sommmige van die helikopters en raketten hoor je niet eens voor ze inslaan. Ik heb geen veiligheidsmaatregelen genomen, je gaat als je tijd gekomen is.'' Hij valt een moment stil: ,,Ik heb geen angst. Uit angst voor onze martelaaroperaties durven de Israëliërs niet meer met de bus, niet meer naar een restaurant of warenhuis. Dat is het verschil tussen hen en ons. Zij zijn bang.''