Veelzijdig jubileum van Introdans

Introdans jubileert dit jaar, evenals veel andere dansgezelschappen. Elke vijf jaar erbij wordt tegenwoordig aangegrepen om feestelijk uit te pakken en promotioneel uit te buiten. Dat is overdreven, maar het levert feestelijke programma's op en soms een publicatie met daarin een deskundige terugblik, zoals bij Introdans een boekje dat mede geschreven werd door dansrecensente Ine Rietstap.

Een terugblik althans, ten dele bood ook het Jubileumprogramma. Dat opende met Squares van Hans van Manen. Hij creëerde dat al in 1969 bij Danstheater, een oudje dus, maar wel een ballet dat door de minimalistische helderheid in de dans en de vormgeving (van Bob Bonies) de tand des tijds doorstond. Eveneens een aanwinst op het Introdans-repertoire is La Notte van Nils Christe, een van zijn beste werken. In dit duet, dat hij in 1986 maakte voor Alexandra Radius en Han Ebbelaar, komen de wanhoop, angst en eenzaamheid die uit Listz' gelijknamige muziek spreken pregnant tot uitdrukking. Radius was al vierenveertig toen ze de rol danste en kon dus bogen op een rijpheid die een jonge danseres mist. Des te meer bewondering dwingt Katherine Stimson nu af. Enerzijds blijft ze dicht tegen de oorspronkelijke vertolking aan – houdt haar dramatische gestes subtiel en verwart lyriek niet met zoetsappigheid – en toch zet ze overtuigend haar stempel op deze bijna solistische rol.

Ook in Meander, een nieuw werk van Conny Janssen, valt Stimson op, maar dan als moderne danseres met een soepel lijf, die de zachte bewegingen toch krachtig neerzet. Het is aan haar uitvoerende kwaliteit, en aan die van Ben Holder, Karl Schreiner en Anandi Vinken, te danken dat dit sobere danskwartet overeind blijft. Want hoe ingenieus Janssen haar duetten ook maakt – met veel kronkelige bewegingen die net als meanderende rivieren toch blijven vloeien – qua expressie blijft Meander te mager. De duetten weerspiegelen slechts oppervlakkig de warme liefdesvervoering uit Händels Ariodante. Maar esthetisch gezien is het een plaatje, dankzij Reinier Tweebeekes superieure belichting die het achterdoek een parelmoeren glans geeft.

Wel nauw in samenhang met de muziek is Nils Christes Diabelli variaties, een groepswerk voor acht dansers dat hij noemde naar Beethovens pianovariaties, waarvan hij de laatste tien koos. Die wisselen sterk qua tempo en stemming, en dat komt de choreografie ten goede: die varieert van ingetogen en lyrisch, eclatant en speels tot een enkele keer zelfs doldriest. De vierentwintig minuten vliegen voorbij, en dan is het niet erg dat Christes stijl met zijn vaste kenmerken niet meer lijkt te veranderen. Helder is die stijl ook in dit werk, en ronduit bevlogen zijn de vrouwensolo's en het centrale duet. Keso Dekkers kostuums in korenblauw en violet en diens omlijsting in lichtgrijs en zilvermetaal maken dit aantrekkelijke ballet af.

Minder geslaagd was het – aan Hans Snoek opgedragen – programma van het Jeugdensemble rond het muzikale thema Mozart. De zeven onderdelen zijn een mengsel van rijp en groen naast elkaar. Het programma opent met een zouteloos duet van Ton Wiggers, en besluit met een verkeerd getimede en dus mislukte grap (Pitchcontrol) van Van Manen. Fris is wel Jeu van Patrick Delcroix, een speels werk dat evenwel sterk de invloed van Kylián verraadt. Aardig is eveneens Renato Zanella's Laus Deo, en dan vooral het pittige mannenduet. De flitsende onderdelen konden echter niet verhullen dat dit ambitieuze jeugdprogramma veel zwakke plekken kent, al zijn de dansers nog zo sterk en deed leerling Marne van Opstal als Mozartje tijdens de entr'actes erg zijn best.

Jubileumprogramma 30 jaar Introdans. Premières: Meander (Conny Janssen) en Diabelli variaties (Nils Christe). Mmmozart door Introdans Ensemble voor de Jeugd. Jeu (Patrick Delcroix). Gezien: 27/9 Schouwburg Arnhem. Tournee: t/m 17/12 en Mmmozart t/m 17/2.

Gerectificeerd

Introdans

In het artikel Veelzijdig jubileum van Introdans (in de krant van maandag 1 oktober, pagina 9) staat dat het muzikale thema Mozart geopend werd met een `zouteloos' genoemd duet van Ton Wiggers. Dit programmaonderdeel was echter van Bernd Bienert. Wiggers creëerde het openingsballet Introductie.